چندی پیش اوپنایآی از جیپیتی-۴او رونمایی کرد و گوگل نیز در همایش آی/او ۲۰۲۴ از حضور جمینای در مرورگر کروم خبر داد. با این حال بازیگری که نباید از یاد رفت، مدل زبانی بزرگ متا یعنی لاما ۳ است. این مدل توسط تعداد زیادی از کاربران مورد استفاده قرار میگیرد و متنباز بودن آن در کنار سایر قابلیتها، آن را به رقیب جدی پلتفرمهایی چون چتجیپیتی و جمینای تبدیل کرده است. برخی گسترشدهندگان لاما ۳ را در حوزههای پردازش محاسبات، ریاضیات و دانش عمومی بر اساس بنچمارکهای منتشره، سریعتر و دقیقتر از رقبا میدانند.
دسترسی عموم کاربران به لاما ۳
در زمان رونمایی از چتجیپیتی تنها تعداد محدودی با این مدل آشنا بودند، اما به مرور زمان و با کارایی بالا طیف وسیعی از کاربران را جذب کرد. برخلاف چتجیپیتی، لاما ۳ در شبکههای اجتماعی متا همانند اینستاگرام، فیسبوک و واتساپ در دسترس خواهد بود و میلیاردها کاربر از خدمات آن بهرهمند میشوند. برنامهریزی صحیح و بهرهگیری از این ظرفیت کاربری بالا، میتواند لاما ۳ را به عنوان بهترین مدل زبانی حالحاضر معرفی کند.
کاملا رایگان
متا عجلهای برای درآمدزایی از سرویسهای خود ندارد، برخلاف شرکتهای دیگر که بهدلیل سرمایهگذاریهای سنگین به دنبال بازگشت سریع سرمایهاند. متا با فراهمسازی زیرساختهای مناسب برای نگهداری دادهها و درآمدزایی از خدمات گوناگون، میتواند لاما ۳ را بهصورت رایگان در اختیار کاربران قرار دهد. این رویکرد به متا امکان میدهد با سرمایهگذاریهای بیشتر در آینده، قدرت محاسباتی مدل را افزایش دهد در حالی که کاربران بهصورت رایگان از آن استفاده میکنند.
لاما ۳، مدل زبانی متنباز
اگرچه کاربران عادی به هزینه اشتراک توجه میکنند، اما گسترشدهندگان متنباز بودن را مزیت بزرگی میدانند. لاما ۳ به عنوان یک مدل متنباز به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا نحوه اجرا را بررسی کرده و تغییرات دلخواه را اعمال کنند. در نتیجه متخصصان بیشتری در توسعه لاما ۳ نقشی ایفا خواهند کرد و روند پیشرفت و تقویت این مدل با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت.

کارکرد سازگار و بهینه لاما ۳
بسیاری از مدلهای زبانی موجود علیرغم کارایی مناسب، وابستگی بالایی به قدرت محاسباتی دارند؛ یعنی برای پردازش به سختافزارهای قدرتمند نیاز دارند که گاه نه تنها در آموزش مدل، بلکه در تولید پاسخ نیز باعث تأخیر میشود. اما لاما ۳ از این قاعده مستثنی است، زیرا میتواند روی سختافزار لپتاپهای معمولی اجرا شود و راهکارهایی برای کاهش بار محاسباتی ارائه دهد. در حال حاضر این مدل از ۷۰ میلیارد پارامتر برای تولید پاسخ بهره میبرد، در حالی که نسخههای داخلی لاما تا ۴۰۰ میلیارد پارامتر پیش میروند. این ولوژی نشان میدهد که در آینده- میتوانیم قابلیتهای هوش مصنوعی را در دستگاههای کوچکتری همانند موبایلها، عینکهای هوشمند و هدستهای واقعیت مجازی ببینیم.

جمعبندی
چه لاما ۳ از سایر مدلها متفاوت عمل میکند، اما تا کنون از برخی قابلیتهای کلیدی که رقبا ارائه میدهند، محروم است. این مدل در حال حاضر متنمحور است و نمیتواند نقش هوش مصنوعی چندوجهی را ایفا کند؛ یعنی قادر به پردازش ویدئو، صدا و تصاویر نیست و به دستورات صوتی پاسخ نمیدهد. علاوه بر این، کاربران تنها با زبان انگلیسی میتوانند با لاما ۳ تعامل برقرار کنند. پیشبینی میشود این محدودیتها در آینده نزدیک رفع شوند تا لاما ۳ با پتانسیل بالاتر در پردازش محاسبات و پاسخگویی به کاربران عمل کند و بهصورت متمایزی از رقبای خود ظاهر شود.