مقدار پرداخت عیدی بازنشستگان، مستمری‌بگیران، حقوق ماموریت از کارافتادگی و حقوق ماموریت وراث مستخدمین متوفای مشمول صندوق بازنشستگی کشوری، سازمان تأمین اجتماعی نیرو‌های مسلح و سایر صندوق‌های بازنشستگی، همچنین شهدا و جانبازان از کارافتاده، در چند مرحله مورد بازبینی قرار گرفته است. عیدی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی و همچنین عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی با بیست سال سابقه، طبق روال هر ساله در جلسه بهمن‌ماه هیئت دولت به گفت‌وگو گذاشته و همانند عیدی کارمندان دولت توسط هیئت دولت تصویب و ابلاغ گردید. براساس مصوبه هیئت وزیران، مبلغ عیدی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در سال قبل و عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی با بیست سال سابقه، یک می‌لیون و هشتصد هزار تومان تعیین و تصویب شد.
عیدی بازنشستگان کشوری مبلغی است که هر ساله به عنوان پاداش آخر سال به حساب بازنشستگان واریز می‌شود. این کمک مالی علاوه بر پشتیبانی از بهبود شرایط معیشتی خانواده‌ها، اهمیت روانی فرا‌وانی دارد؛ زیرا پرداخت عیدی می‌تواند باعث افزایش رضایت شغلی، انگیزه کاری و حس تعلق کارکنان نسبت به سازمان شود. از سوی دیگر، تاخیر در پرداخت آن یا کاهش سهم عیدی تأثیر منفی بر روحیه کارکنان خواهد گذاشت.
وزارت آموزش و پرورش زمان فرآیند پرداخت و واریز پاداش آخر سال عیدی معلمان، فرهنگیان و بازنشستگان از جمله معلمان حق‌التدریس را اعلام کرد. معاون فنی و امور بیمه‌ای صندوق بازنشستگی کشوری خبر داد که در صورت تصویب برنامه هفتم برای اجرای مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان، در سال اول به چهل و هشت هزار می‌لیارد تومان بودجه نیاز است.
نحوه تعیین عیدی بازنشستگان کشوری
محاسبه و تعیین عیدی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳ توسط دولت انجام می‌پذیرد و دولت موظف است مبلغی را که هر سال جهت پرداخت عیدی به کارکنان خود تخصیص می‌دهد، به روش مساوی و برابر به کلیه کارکنان و بازنشستگان پرداخت نماید. در دو ماه پایانی هر سال، هیئت دولت با برگزاری جلسه‌ای، پاداش آخر سال بازنشستگان کشوری را تعیین کرده و به صورت یک مصوبه به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ می‌نماید.
بازنشستگان دولتی طبق روال هر ساله همزمان با حقوق بهمن‌ماه که در بازه زمانی ۲۶ تا ۳۰ این ماه است، عیدی خود را دریافت می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود عیدی این دسته از بازنشستگان امسال نیز تا آخر بهمن‌ماه به حساب آن‌ها واریز شود. در خصوص عیدی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی تا این لحظه تصمیم‌گیری صورت نگرفته، اما طبق روال بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در اواسط اسفندماه و بر پایه حروف الفبا عیدی خود را دریافت می‌کنند. مبلغ این عیدی برای هر گروه از این افراد به طور جداگانه و مطابق فرمول خاصی تعیین می‌شود. حقوق کارمندان دولت و بازنشستگان کشوری و لشکری توسط هیئت وزیران و حقوق کارکنان مشغول قانون کار توسط وزارت کار تعیین می‌شود. مقدار عیدی برای افرادی که کمتر از یک‌سال سابقه کار دارند نیز بر پایه ماه‌های حضور آن‌ها در محل کار محاسبه خواهد شد.
رقم عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۳
هر ساله پیش از اعلام رقم عیدی، دغدغه بازنشستگان از عیدی چیزی است که بتوانند با آن سفره عید خود را رنگین کنند، اما حقیقت این است که مبلغی که به عنوان عیدی برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود، حتی بخشی از هزینه‌های عید خانواده‌های بازنشسته را هم پوشش نمی‌دهد و همین دلیل اعتراض بازنشستگان می‌باشد. گرچه تا به حال به طور رسمی در مورد مقدار عیدی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی و همچنین بازنشستگان کشوری و لشکری تصمیم‌گیری نشده، اما بر پایه سال‌های قبل، مقدار عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال جاری به اندازه مبلغ عیدی کارمندان و بازنشستگان کشوری و لشکری خواهد بود.
مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان و مبلغ جدید عیدی بازنشستگان
مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان به معنی تنظیم مجدد حقوق و مزایای بازنشستگان است تا با تغییرات اقتصادی و اجتماعی سازگار شود. این عمل طبق روال به منظور نگهداری قدرت خرید بازنشستگان، اعتدال مالی و عدالت اجتماعی صورت می‌گیرد. مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان امکان‌پذیر است به طور دوره‌ای یا دائمی انجام شود. در برخی کشور‌ها، قوانین و مقررات مربوط به بازنشستگی تعیین‌کننده‌ای برای مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان دارند و برخی از کشور‌ها این ماموریت را به طور دولتی یا خصوصی به طور توافق‌نامه‌ها و قرارداد‌های کاری انجام خواهند داد.
مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان به عنوان یک اصل عدالت اجتماعی و حقوق انسانی مورد دقت قرار گرفته و تأثیر بسزایی بر سطح زندگی بازنشستگان دارد. این عمل به منظور پاسخ‌گویی به نیاز‌های مالی، بهداشتی و اجتماعی بازنشستگان و ارتقاء کیفیت زندگی آن‌ها انجام می‌شود. نقش دولت در مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان بسیار حیاتی است. دولت مسئول تعیین و تنظیم سیاست‌ها، قوانین و مقررات مربوط به بازنشستگی و مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان است. این شامل تعیین حداقل حقوق بازنشستگان، فراهم کردن بودجه لازم برای مشابه‌سازی، تعیین روش‌های محاسبه و تعداد سال‌های مورد نیاز برای اخذ بازنشستگی و موارد مشابه می‌باشد.
دولت همچنین مسئول نظارت بر اجرای قوانین مربوط به بازنشستگی و اطمینان از اینکه شرکت‌ها و سازمان‌ها وظایف خود را در این عرصه به درستی انجام می‌دهند، است. دولت می‌تواند برنامه‌ها و مشاغل اجتماعی را برای حمایت از بازنشستگان و افزایش کیفیت زندگی آن‌ها اجرا کند. دولت نیز مسئول بودجه‌بندی و فراهم آوردن منابع مالی برای مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان است. این شامل فراهم آوردن منابع مالی از طریق مالیات‌ها، صندوق‌های بازنشستگی، بودجه دولت و سایر منابع می‌شود. به طور کلی، دولت نقش بسیار مهمی در ضمانت حقوق بازنشستگان و اجرای سیاست‌های مشابه‌سازی حقوق آن‌ها دارد تا اطمینان حاصل شود که بازنشستگان به دستاورد‌های خود در زندگی کاری خود احترام گذاشته شده و حقوق آن‌ها تضمین شده است.
واریز عیدی بازنشستگان از اسفندماه ۱۴۰۲ آغاز خواهد شد
مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری همانند سال‌های قبل توسط دولت و به جهت مصوبه هیئت وزیران تعیین می‌شود. به این دلیل، مقدار پاداش آخر سال بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳، به اندازه مبلغ عیدی کارکنان دولت در سال ۱۴۰۳ مورد تصویب قرار می‌گیرد. اما مبلغ عیدی بازنشستگان کارگری هر ساله به یکی از جنجالی‌ترین موضوعات خبری آخر سال تبدیل می‌شود. معاون فنی و امور بیمه‌ای صندوق بازنشستگی کشوری خبر داد که در صورت تصویب برنامه هفتم برای اجرای مشابه‌سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان، در سال اول به چهل و هشت هزار می‌لیارد تومان بودجه نیاز است.
به تازگی یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان و از اعضای اسبق شورای اسلامی کار، خواستار پرداخت عیدی کارگری به بازنشستگان تأمین اجتماعی شد. او با انتقاد از مبلغ عیدی بازنشستگان کارگری گفت سال‌ها است یکی از مهم‌ترین مطالبات بازنشستگان تأمین اجتماعی، پرداخت عیدی کارگری است؛ این مطالبه را در دولت‌های گوناگون نقل کرده‌ایم، اما متأسفانه هیچ‌گاه گوش شنوایی نبوده است.
به گفته فرجی، مدیرعامل تأمین اجتماعی که سخن آخر را در رابطه رقم عیدی بازنشستگان این سازمان می‌زند، باید بداند با عیدی کار‌مندی، کارگران بازنشسته شب عید شرمنده خانواده‌هایشان خواهند شد. هرگاه قانون می‌گوید کف عیدی کارگری شصت روز مزد مصوب و سقف آن نود روز مزد است، باید این محدوده قانونی در رابطه عیدی پرداختی به کارگران بازنشسته نیز مراعات شود. او در ادامه گفت انتظار داریم حداقل به اندازه دو پایه دستمزد به همه بازنشستگان تأمین اجتماعی عیدی بدهند؛ اضافه کرد بیش از شصت درصد بازنشستگان تأمین اجتماعی حداقل‌بگیر و زیر خط فقر می‌باشند؛ چرا عیدی آخر سال بازنشسته‌ای که نه می‌لیون حقوق می‌گیرد باید برابر با عیدی پرداختی به یک قاضی یا یک استاد دانشگاه باشد؟
این فعال صنفی بازنشستگان تأمین اجتماعی در پایان گفت اگر قرار بر برابری در پرداخت‌هاست، در طول سال مزایای آن‌چنانی خواص را هم به ما کارگران بازنشسته بپردازند. بر پایه آنچه قانون می‌گوید، کارگران امسال در ماه‌های پایانی سال، حداقل ده می‌لیون و ششصد و چهرده هزار تومان عیدی دریافت می‌کنند؛ به همین ترتیب، حداکثر مبلغ عیدی نیز پانزده می‌لیون و نهصد و بیست و دو هزار تومان خواهد بود؛ لذا هر پرداختی به عنوان عیدی کمتر از ده می‌لیون و ششصد و چهرده هزار تومان به کارگرانی که یک‌سال یا بیش‌تر در یک کارگاه ثابت سابقه اشتغال دارند، اتفاقی خلاف قانون است و کارگران حق شکایت دارند. آن‌ها می‌توانند از کارفرما به ادارات کار شکایت کنند؛ این حق روی کاغذ برای کارگران مشمول قانون کار به رسمیت شناخته شده، اما در عمل به علت قرارداد‌های موقت یک‌ماهه، سه‌ماهه و یک‌ساله یا حتی قرارداد‌های شفاه‌ی در کارگاه‌های کوچک، کارگران اجازه برخورداری از این حق قانونی را ندارند.
گفتنی است قانون عیدی کارگران سال‌ها است که بدون تحول خاصی اجرا می‌شود. قانون‌گذار با تصویب قانون نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت مصوب ۱۳۷۴، اعتبار قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاه‌های مشمول قانون کار مصوب ۱۳۷۰ را لغو نکرده است؛ به این دلیل حکم تعیین عیدی معادل شصت روز آخرین مزد روزانه مشمولین قانون کار کماکان به قوت خود باقی است.