در اکثر نقاط جهان، خوابیدن در محل کار میتواند باعث تنبیه یا حتی اخراج شود، اما در ژاپن این رفتار نه تنها قابل قبول است، بلکه نماد تلاش و تفانی کارمندان تلقی میشود. ژاپنیها برای این پدیده واژهی مخصوصی دارند: «اینموری» (Inemuri) که در این مقاله به بررسی آن میپردازیم.
به نظر جامعه ژاپن، چرتزدن در طول نوبت کاری نشاندهنده خستگی ناشی از کار سخت است؛ فرد آنقدر در شبهای قبل به وظایف خود پرداخته که اکنون در محیط کار به استراحت kurzen میپردازد. این مفهوم در کلمهی Inemuri گنجانده شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: باتری کرهای تازه نگرانی از افت برد حرکتی خودروهای برقی در زمستان را از بین بردن میکند_آیندگان
اینموری؛ خوابیدن در میانهی انجام وظیفه در ژاپن
معمولاً اینموری به «خوابیدن در میانهی انجام ماموریت» ترجمه میشود، اما «بریژیت استگر» (Brigitte Steger)، پژوهشگر مطالعات ژاپن در کمبریج که کتابی در این زمینه نگارش کرده، معتقد است ترجمهی دقیقتر «خوابیدن در میانهی وجود» است.
به گفتهی او، این رویکرد به مفهوم زمان در فرهنگ ژاپنی اشاره دارد؛ فضایی که امکان انجام چند کار همزمان را با شدت کمتر فراهم میکند. همین باعث میشود کارکنان در جلسات طولانی و خستهکننده حضور یابند، در عین حال چرت بزنند و در رؤیای خود غرق شوند.
🔗 بیشتر بخوانید: اگر لایحه ترامپ تصویب شود، حزب جدیدی راه میاندازم_آیندگان
ریشهی این سنت به دهههای پیشین برمیگردد. در اوج رونق اقتصادی ژاپن در دهه ۱۹۸۰، ساعات کاری طولانی و تضمین اشتغال باعث شد کارکنان به شدت کار کنند و از خواب شبانه محروم بمانند. امروزه ژاپن از نظر مقدارخوابی در میان کشورهای کمخواب جهان در رتبههای بالایی قرار دارد، و فرهنگ اینموری به عنوان مکانیزم حمایتی برای کارکنان خسته عمل میکند تا بدون عذاب وجدان مقداری استراحت کوتاه داشته باشند.
اینموری تنها در محیط کار محدود نیست. در مراکز خرید، کافهها، رستورانها و حتی در اماکن عمومی شاهد افراد خوابیده هستیم و این امر برای دیگران عادی است. خوابیدن در متروها و قطارهای شهری، حتی در اوج شلوغی، روایتی رایج است. قطارهای ژاپن گاه به سالنهای خواب شبیه میشوند؛ شاید به همین دلیل نرخ جرایم در این کشور بسیار پایین باشد. «تئودور بستور» (Theodore C. Bestor)، استاد انسانشناسی اجتماعی در هاوارد، میگوید: «اگر در قطار بخوابید، بعید است کسی جسارت دزدی از شما را داشته باشد.»
🔗 بیشتر بخوانید: چین از هوش مصنوعی برای اخلال در انتخابات آمریکا و کره جنوبی منفعت گیری میکند_آیندگان

نکتهی جالب اینکه خوابیدن در موقعیتهای رسمی میتواند اعتبار اجتماعی فرد را افزایش دهد. دکتر استگر خاطرهی یک شام را روایت میکند که در آن یکی از همکاران زن او پشت میز خوابش برده بود. دیگر مهمانان این کار را «حرکت با شخصیت» خواندند؛ او ترجیح داد در دعوت شرکت کند و کوتاه ببیند، به جای اینکه با بهانهای انصراف دهد.
یکی از دلایل رواج خواب در اماکن عمومی در ژاپن، کمخوابی در خانه است. پژوهشی در سال ۲۰۱۵ نشان داد ۳۹.۵ درصد بزرگسالان ژاپنی کمتر از ۶ ساعت در شب میخوابند.
پروفسور بستور تأکید دارد که خوابیدن در محل کار یا اماکن عمومی نباید هنجارهای اجتماعی را نقض کند. اگر فرد روی میز اتاق کنفرانس دراز بکشد، یا چند صندلی قطار را اشغال نماید، دیگران او را سرزنش خواهند کرد.