در اکثر موارد، هواپیماهای بال‌ثابت پیکربندی یکسانی دارند، اما نوعی از هواپیما وجود دارد که ویژگی متغیری را در خود جای داده است: کانارد یا پیش‌بال. کانارد بالی است که پیش از بال‌های اصلی نصب میشود (بال کوچکی که در جلوی بال اصلی هواپیما قرار دارد) و از آغاز ظهور سفرهای هوایی وجود داشته است. کاناردها یکی از ویژگی‌های آزمایشی متعددی بودند که در طول سال‌ها چندین بار آمدند و رفتند، اما جنگنده‌های مدرن امروزی بیشتر و بیشتر از آن‌ها بهره می‌برند، که تغییری است نسبت به آنچه در قرن گذشته ساخته می‌شد.
کانارد برای اهداف مختلفی به کار می‌رود و جنبه‌های مثبتی در بهره‌گیری از آن‌ها وجود دارد و قطعاً جنبه‌های منفی نیز دارد. این واژه از هواپیماي «سانتوس-دومون ۱۴-بیس» متعلق به سال ۱۹۰۶ گرفته شده است، اگرچه «رایت فلایر» برادران رایت که سه سال پیش‌تر پرواز کرد نیز دارای کانارد بود. هواپیماهای دارای کانارد کنترل بهتری بر جریان هوای بال اصلی دارند و در عین حال نیروی سustentation (قوت بالابرد) آن را کاهش می‌دهند. علاوه بر این، کانارد می‌تواند مانورپذیری هواپیما را بهبود بخشد و احتمال توقف (stalling) را کاهش دهد. جنبه منفی کاناردها حول ویژگی‌های آیرودینامیکی هواپیما می‌چرخد، به‌ویژه در زوایای حمله بالا، به همین دلیل نقاط ضعفی نیز وجود دارد، به‌ویژه وقتی که کاناردها طراحی ثابتی داشته باشند.
🔗 بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی چگونه می‌تواند به محیط‌زیست آسیب بزند؟
با پیشرفت تکنولوژی، کاناردها در طراحی هواپیما از مد افتادند، اما در چند دهه گذشته مجدداً بازگشته‌اند. این بازگشت به علل بسیاری از جمله توانایی باز و بسته کردن مکانیکی کاناردها برای بهبود مانور پرواز بوده است. جنگنده‌های مدرن در قرن بیست و یکم بیشتر از کانارد بهره می‌برند چون فناوری بهره‌گیری موثرتر از آن‌ها در جنگنده‌های مدرن‌تری همانند «یوروفایتر تایفون»، «چنگدو جی-۲۰»، «سوخوی سو-۴۷ برکوت» و تعداد زیادی دیگر، ارزش آن‌ها را ثابت کرده است.
نمونه‌های قرن بیستم از جنگنده‌های دارای کانارد
کاناردها به دلایل مختلفی سودمند هستند، اما طبق معمول برای هواپیماهای مسافربری یا باری مورد نیاز نیستند – توانایی آن‌ها برای بهبود مانور در درجه اول برای جنگنده‌ها سودمند است. به همین دلیل، کانارد به بمب‌افکن‌ها و دیگر هواپیماهای غیرجنگنده اضافه شده است. نمونه اولیه بمب‌افکن «نورث امریکن ایکس‌بی-۷۰ واکیری» ساخت ایالات متحده، دارای کاناردی نزدیک به کابین خلبان بود.
🔗 بیشتر بخوانید: مدل زبانی تازه اپل می‌تواند با سرعتی خیره‌کننده متون طویل تشکیل کند_آیندگان
این بمب‌افکن هرگز به تولید انبوه نرسید، اما توانست به سرعت ۳.۱ ماخ (۳،۲۹۰ کیلومتر در ساعت) برسد. با این حال، بیشتر هواپیماهای تولیدی با کانارد در قرن بیستم در طول جنگ جهانی دوم ظاهر شدند. در دهه ۱۹۶۰ علاقه مجددی به کاناردها برخاست، اما آن‌ها تا اواخر دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ در هواپیماهای تولیدی پرطرفدار و رایج نشدند. این زمانی بود که جنگنده‌هایی همانند «کفیر» اسرائیلی به عنوان یک هواپیمای جنگی چندمنظوره با کاناردهایی درست پیش و مقداری بالاتر از بال‌های اصلی در نیروی هوایی اسرائیل قرار گرفتند.
اتحاد جماهیر شوروی قبل از فروپاشی، چندین جنگنده دارای کانارد را به پرواز درآورد. این جنگنده‌ها شامل سوخو سو-۳۳ بود که سال‌ها پس از آن فدراسیون روسیه آن را با سو-۳۴ فول‌بک ادامه داد. ایالات متحده در طول قرن بیستم هواپیماهای دارای کانارد زیادی داشت، اما این هواپیماها از نوع جنگنده نبودند و بسیاری از آن‌ها هرگز به تولید انبوه نرسیدند. در نتیجه، اکثر جنگنده‌های مدرن با کانارد توسط کشورهای دیگر ساخته می‌شوند، در حالی که طراحان جت در ایالات متحده ترجیح می‌دهند از بالابرهای روی دم برای کنترل ارتفاع و اوج‌گیری هواپیما بهره ببرند.
🔗 بیشتر بخوانید: اسنپدراگون 8 نسل 3 معرفی شد + مشخصات
نمونه‌های قرن ۲۱ از جنگنده‌های دارای کانارد
در قرن بیست و یکم چندین هواپیمای جنگنده تازه با کانارد معرفی شده‌اند و هیچ‌کدام متعلق به ایالات متحده نبوده‌اند. اولین کشوری که چنین جنگنده‌ای را معرفی کرد، چین بود که پرواز با «شنیانگ جی-۱۵ فلایینگ شارک» را در سال ۲۰۰۹ آغاز کرد. دو سال پس از آن، چین «چنگدو جی-۲۰ مایتی دراگون» را به پرواز درآورد که آن هم دارای کانارد است، ویژگی‌ای که آن را به اولین جنگنده نسل پنجم و پنهان‌کار دارای کانارد تبدیل کرد. تنها یک جنگنده دیگر که در قرن ۲۱ ساخته شده است (تا به حال) دارای کانارد است.
جنگنده قاهر-۳۱۳ ایران که تا این لحظه تا اواخر سال ۲۰۲۴ به تولید انبوه نرسیده است، یک هواپیمای بدون سرنشین رادارگریز مجهز به کانارد خواهد بود. این هواپیما در ابتدا قرار بود سرنشین‌دار باشد، اما ایران در سال ۲۰۲۳ تصمیم گرفت این هواپیما را به یک پهپاد تبدیل کند. این جنگنده ایرانی بسیار شبیه به «اف-۳۵ لایتنینگ دو» آمریکایی است، اگرچه این جنگنده پنهان‌کار نسل پنجم سرنشین‌دار است. صرف‌نظر از این، بهره‌گیری از کانارد در قاهر-۳۱۳ مشخص می‌کند که این ویژگی طراحی توسط کشورهای بیشتری که تصمیم ساخت جنگنده‌های پیشرفته‌تر را دارند، پذیرفته شده است.
با وجود این روال، ایالات متحده یکی از معدود کشورهای پیشرفته از نظر تکنولوژی است که به طور جداگانه جنگنده‌هایی می‌سازد که بالابرهای روی دم را بر کانارد ترجیح می‌دهند. به نظر می‌رسد ایالات متحده به دلیل عدم نیاز به آن برای جنگنده‌های دو موتوره خود ترجیح می‌دهد از کانارد اجتناب کند. کاناردهای مدرن نیز بسیار پیشرفته‌تر از مدل‌های قرن بیستم هستند، به همین دلیل اجتناب از آن‌ها پیچیدگی کلی هواپیما و به نظر می‌رسد زمان و هزینه‌های نگهداری را کاهش می‌دهد. با این حال، ایالات متحده امکان ساخت یک جنگنده دارای کانارد را دارد، چون طرح پیشنهادی جنگنده نسل ششم «اف/ای-اکس‌اکس» بوئینگ دارای کانارد و بدون دم است؛ با این حال، این طراحی ممکن است با گسترش پروژه دیر کند.