اخترشناسان اخیراً با پدیدهای شگفتانگیز در اعماق فضا روبرو شدهاند: کهکشانی روحگونه که بیصدا و بینور در دل آسمان نهان مانده است. این کهکشان کوچک، فاقد ستاره و پرسرعت، تنها از گاز هیدروژن تشکیل شده و تمامی ویژگیهای تعریفشده برای «کهکشان تاریک» را داراست. در صورت تایید نهایی، این کشف میتواند پاسخ تازهای به یکی از پیچیدهترین معماهای کیهانشناسی، یعنی «ماهوارههای گمشده»، ارائه دهد.
ابری فشرده از هیدروژن که میچرخد
نتایج این پژوهش که در ژورنال Science Advances منتشر شده، ابری فشرده هیدروجنی با نام «AC G185.0–11.5» را توصیف میکند که درونی ابری بزرگتر و سریعتر به نام «AC-I» قرار گرفته است. این ساختار عجیب با بهرهگیری از تلسکوپ رادیویی غولپیکر «FAST» در چین و توسط تیمی بینالمللی شناسایی شده است. برخلاف اکثر ابرهای پرسرعت که تنها تودههای بیسازمان از گاز هستند، این ابر تازه ویژگی متمایز دارد: میچرخد.
🔗 بیشتر بخوانید: آئودی Q4 E-Tron با نادین ماشین به ایران میآید
بر اساس گزارش گیزمودو، مشاهدات فوقحساس تلسکوپ FAST، الگوی چرخشی مشخصی در درون این ابر آشکار کرده است؛ گازهای آن به صورت دیسکمانند سازمانیافته شدهاند، ساختاری که معمولاً در کهکشانهای کوتوله مشاهده میشود. اما نکته عجیب اینجاست: هیچ اثری از ستارهها در این ابر دیده نمیشود و حتی گاز مولکولی، عنصر کلیدی شکلگیری ستارهها، نیز در آن وجود ندارد. به بیان ساده، AC G185.0–11.5 تنها از گاز هیدروژن یونیز شده تشکیل شده که در فضا میچرخد، بدون اینکه چیزی در درونش بدرخشد: یعنی یک کهکشان تاریک.
کهکشان تاریک در فاصله ۲۷۸ هزار سال نوری
با استفاده از معادلات حرکت کهکشانی و ابزاری کیهانی به نام رابطه «تولی-فیشر»، محققان فاصله این ابر از زمین را حدود ۲۷۸ هزار سال نوری برآورد کردهاند؛ بدین معنا که این ساختار تاریک در همسایگی کهکشان راه شیری ما قرار دارد. جرم این ابر نیز چیزی بین ۳۰ تا ۵۰۰ میلیون برابر جرم خورشید تخمین زده شده که اگرچه زیاد نیست، اما به اندازهای است که بتوان آن را یک کهکشان محسوب کرد.
🔗 بیشتر بخوانید: مارک زاکربرگ نمایشی از اولین مصاحبه در متاورس را به اشتراک گذاشت + ویدیو
اما آنچه AC G185.0–11.5 را به نامزد ایدهآل «کهکشان تاریک» تبدیل میکند، محتوای ماده تاریک آن است. محققان باور دارند این ابر توسط یک هاله عظیم از ماده تاریک در هم نگه داشته شده و این ویژگی، آن را به قویترین کاندیدای کهکشان کاملاً تاریک میسازد؛ نوعی کهکشان نظری که عمدتاً از ماده تاریک ساخته شده و هیچ ستاره قابل مشاهدهای ندارد.
سرنخی برای پیداکردن کهکشانهای کوتوله
این نخستین بار نیست که دانشمندان برخی از ابرهای پرسرعت را به عنوان کهکشانهای پنهان مورد بررسی قرار میدهند. اما اکثر نامزدهای قبلی یا فاقد چرخش آشکار بودهاند یا تفکیک آنها از هاله کهکشان راه شیری بسیار دشوار بوده است. به نظر میرسد AC G185.0–11.5 یک پدیده واقعی باشد و احتمالاً قویترین شواهد تا به حال برای وجود کهکشان کاملاً تاریک در دسترس ماست.
🔗 بیشتر بخوانید: مشکلات مالی والدین میتواند تواناییهای اجتماعی کودکان را تحتتأثیر قرار دهد_آیندگان
در صورت پذیرش نهایی، این کشف تاریک میتواند درک ما را از فرایند شکلگیری کهکشانها دگرگون کند. این ابر سرنخی وسوسهانگیز در مورد مکان کهکشانهای کوتوله «گمشده» در اختیار ما قرار میدهد.