چرا خاطرات نوزادی را فراموش می‌کنیم؟ یافته‌های تازه دانشمندان_آیندگان

دانشمندان مدتی پیش معتقد بودند که دلیل فراموشی خاطرات دوران نوزادی این است که هیپوکامپ، بخشی از مغز که وظیفه ثبت و ذخیره خاطرات را بر عهده دارد، تا دوره نوجوانی همچنان در حال رشد و توسعه است. اما محققان دانشگاه «ییل» در یک مطالعه جدید دریافتند که این فرضه کاملاً صحیح نیست؛ در واقع، نوزادان قادرند خاطرات را ذخیره کنند، اما در سال‌های بعد از زندگی نمی‌توانند به آن‌ها دسترسی پیدا کنند.

حافظه نوزادان چطور کار می‌کند و چرا خاطراتشان محو می‌شود؟

این پژوهش، نتایج آن در ژورنال «Science» منتشر شده، ۲۶ نوزاد در بازه سنی ۴ ماه تا ۲ سال را مورد بررسی قرار داد. محققان ابتدا به نوزادان تصاویری از چهره‌های تازه، اشیا یا مناظر مختلف نشان دادند و سپس آزمودند که آیا آن‌ها می‌توانند تصاویر قبلی را در میان تصاویر جدید تشخیص دهند یا خیر.

🔗 بیشتر بخوانید: مطرح تبدیل حواله ایران ماشین برای تعهدات منقضی انتشار شد [شهریور 1403]_آیندگان

در این آزمایش، نوزادان ابتدا تصاویر را به مدت دو ثانیه مشاهده کردند و پس از یک مکث کوتاه، همان تصاویر در کنار تصاویر تازه نمایش داده شدند. دانشمندان با رصد حرکات چشم نوزادان، بررسی کردند که آیا آن‌ها به عکس آشنا نگاه طولانی‌تری دارند یا خیر.

نتایج نشان داد که نوزادانی که بیشتر به عکس آشنا خیره می‌شدند، آن را به یاد می‌آوردند. اگر نوزادی هیچ ترجییحی نشان ندهد، این گمانه می‌رود که حافظه او تا این زمان به اندازه کافی گسترش نیافته است.

🔗 بیشتر بخوانید: عکس روز ناسا: خوشه کهکشانی کما_آیندگان

محققان برای اندازه‌گیری فعالیت هیپوکامپ از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) استفاده کردند. اسکن‌های مغزی آشکار کرد که هرچه فعالیت هیپوکامپ در هنگام مشاهده عکس جدید بیشتر باشد، احتمال اینکه نوزاد آن را بعداً به یاد بیاورد نیز افزایش می‌یابد.

این اثر در تمام نوزادان مشاهده شد، اما در نوزادان بالای ۱۲ ماهگی به مراتب قوی‌تر بود، که نشان می‌دهد هیپوکامپ در این سن نقشی بزرگ‌تر در یادگیری و حافظه ایفا می‌کند. علاوه بر این، تنها در نوزادان بزرگ‌تر فعالیتی در قشر اربیتوفرونتال دیده شد؛ بخشی از مغز که در تصمیم‌گیری و شناسایی خاطرات نقش دارد.

🔗 بیشتر بخوانید: دوج چارجر برقی 2026 با باتری حالت جامد به بازار می‌آید_آیندگان

آیا حافظه نوزادان قادر به ذخیره خاطرات طولانی‌مدت است؟

این مطالعه نشان داد که نوزادان می‌توانند خاطرات اپیزودیک (خاطرات مربوط به رویدادهای خاص) را سریع‌تر از آنچه پیش‌تر فکر می‌شد، ذخیره کنند. اما این خاطرات چه می‌شود؟

دو仮说 وجود دارد:

1. این خاطرات هرگز وارد حافظه طولانی‌مدت نمی‌شوند.
2. این خاطرات ذخیره شده‌اند، اما مغز ما نمی‌تواند به آن‌ها به صورت آشکار دسترسی پیدا کند.

پرفسور «نیک ترک براون»، سرپرست این پژوهش، معتقد است که مغز نوزادان احتمالاً کلمات کلیدی مناسب برای بازیابی این خاطرات در سال‌های بعد نداشته باشد. به عبارت دیگر، نحوه ذخیره‌سازی این خاطرات با روش‌هایی که بزرگسالان حافظه را بازیابی می‌کنند، متفاوت است.

پژوهش‌های آتی تیم او در حال بررسی این موضوع است که آیا کودکانی که ویدیوهایی از دوران نوزادی خود را تماشا می‌کنند، می‌توانند این خاطرات را به یاد بیاورند یا خیر. نتایج اولیه نشان داده‌اند که برخی از این خاطرات ممکن است تا دوران پیش‌دبستانی باقی بمانند و سپس محو شوند.

این تحقیق مشخص می‌کند که نوزادان قادر به ذخیره‌سازی خاطرات هستند، اما به دلایل ناشناخته‌ای در سال‌های بعد قادر به بازیابی آن‌ها نیستند. رشد و تغییرات مغز، به‌ویژه در هیپوکامپ، می‌تواند توضیح دهد که چرا بزرگسالان نمی‌توانند خاطرات دوران نوزادی خود را به یاد بیاورند.