حقوق بازنشستگان در ایران بر اساس قوانین و مقرراتی تعیین میگردد که تحت تأثیر عواملی چون طبقهبندی بازنشستگان، نوع شغل و مدت خدمت قرار دارد. بر این اساس، اجرای همسانسازی حقوق بازنشستگان باید از ابتدای سال ۱۴۰۳ آغاز شده و از اول فروردین ماه پرداخت گردد؛ اگرچه مدت زمان اجرا ممکن است طولانی باشد، اما قطعاً باید از اول فروردین ۱۴۰۳ انجام شود. وی اظهار کرد: در گام اول تلاش میکنیم ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی اجرا شود و متن همسانسازی حقوق بازنشستگان تدوین گردد؛ затем از اجرای این ماده باقیماندهها حل خواهد شد. جدیدترین اخبار درباره همسانسازی حقوق بازنشستگان را در سایت آیندگان جستجو کنید.
افزایش حقوق فروردین ماه قرار است در ماه خرداد واریز گردد. حقوق اردیبهشت ماه بازنشستگان تامین اجتماعی، لشکری و کشوری با افزایش پرداخت خواهد شد. حقوق فروردین ماه بدون افزایش، حدود ۷ میلیون تومان واریز میشود.
🔗 بیشتر بخوانید: خبر مهم درمورد افزایش حقوق کارگران | گمان افزایش دو برابری حقوق کارگران
بار مالی و نحوه محاسبه افزایش حقوق بازنشستگان
سازمان تامین اجتماعی برای اجرای همسانسازی بر اساس قانون برنامه هفتم اظهار داشت: محاسبه افزایش وابسته به محاسبات بیمهای است که بر پایه شراکت بیمهای افراد، سنوات بیمهپردازی، مبنای حق بیمه، مدت برقراری مستمری و میانگین دو سال آخر حقوق انجام میشود. در قانون تامین اجتماعی مواد ۹۶ و ۱۱۱ مربوط به همسانسازی وجود دارد که مستمری فرد نباید کمتر از حداقل دستمزد باشد؛ بر این اساس سازمان محاسبات را با همکاری تشکلهای بازنشستی تدوین و به تصویب هیات مدیره و امنا میرساند و سپس به هیئت وزیران ارسال میکند. در نتیجه در حال حاضر نمیتوان بار مالی اجرای همسانسازی برای بازنشستگان تامین اجتماعی و میزان افزایش حقوق را به دقیق برآورد کرد، اما بر اساس اظهارات حاجیبابایی، قرار است ۱۷۰ هزار میلیارد تومان از بدهیهای دولت به تامین اجتماعی پرداخت شود که ۳۰ درصد آن برای همسانسازی اختصاص مییابد.
این کارشناس رفاه و تامین اجتماعی در مورد همسانسازی حقوقها که چند سال است انتظار میرود، بیان کرد: حداقل حقوق کارگران و کارمندان سالانه با شیبی خاص رشد میکرد، در حالی که سایر سطوح درآمدی نیز با شیب مجزا افزایش مییافتند. در گذشته این دو شیب همجهت بودند، مثلاً افزایش ۲۰ درصدی برای هر دو گروه اعمال میشد، بنابراین رشد حقوق حداقلبگیران با سایر گروهها هموزن بود. اما gần یک دهه است شیب افزایش حقوق حداقلبگیران بسیار بیشتر از سایر گروهها شده، به طوری که مستمریبگیران سطوح درآمدی بالاتر به سطح مستمری حداقلبگیران رسیدهاند. این موضوع مبدأ نارضایتیهاست، چرا که این افراد ادعا میکنند حق بیمه با سطح دستمزد بالا پرداختهاند و حقوقشان در سال بازنشستگی بالاتر از کسانی با رتبه پایینتر بوده، اما اکنون حقوقشان با افرادی که همتراز نبودهاند یکسان شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: ماشین لوکس سایپا ۷۱۰ میلیون تومان قیمت خورد_آیندگان
متغیرهای حقوق بازنشستگان بر پایه تورم
این کارشناس تورم را عامل دیگر شکلگیری انتظار همسانسازی معرفی کرد و گفت: برخی متغیرها برونسازمانی هستند؛ تورم قدرت خرید مستمریبگیران را کاهش داده و انتظار همسانسازی را ایجاد کرده است.
به عقیده وی، عواملی فرعی نیز دخیل هستند که مستقیماً به صندوقها مربوط نیستند، مانند متغیرهای فرهنگی و اجتماعی. در گذشته بازنشستگان معمولاً فرزندان متأهل و شاغل نداشتند، بنابراین مستمری برای خانوار کوچکتری کافی بود. اما امروزه با افزایش سن ازدواج و بیکاری فرزندان، مستمری پرداختی پاسخگوی نیازهای خانوار نیست، که این امر علاوه بر افزایش سالانه حقوق، تقاضای افزایش حقوق با پشتیبانی همسانسازی را تقویت کرده است.
🔗 بیشتر بخوانید: خبرخوش برای بازنشستگان ؛ اغاز واریز حقوق بازنشستگان از امروز شنبه 28 بهمن
حیدری در ادامه به ایسنا در مورد تامین منابع مالی همسانسازی حقوق بازنشستگان با شاغلان اشاره کرد: تعدادی از صندوقهای بازنشستگی کشور به منابع دولتی یا دستگاههای اجرایی وابستهاند. اکنون حدود ۱۸ صندوق وجود دارد که صندوقهای کارمندی نامیده میشوند و دوجانبهاند؛ یعنی کارمند بیمهشده است و دولت هم کارفرما و هم حاکم است. منابع این صندوقها یا مستقیماً توسط دولت پرداخت میشود یا از طریق دستگاههای اجرایی تامین میگردد. بنابراین برای همسانسازی از بودجه دستگاههای دولتی استفاده میکنند؛ به طوری که در بودجه سال آینده ۳۳۰ هزار میلیارد تومان برای چهار صندوق کشوری، لشکری، فولاد و وزارت اطلاعات پیشبینی شده تا پشتیبانی شوند.
وی افزود: وقتی منابع دولتی به صندوقهای کارمندی رفته و حقوق و مستمری آنها افزایش مییابد، انتظار همسانسازی برای تامین اجتماعی و بیمه روستاییان نیز شکل میگیرد. اما تفاوت تامین اجتماعی با صندوقهای کشوری و لشکری در این است که تامین اجتماعی از منابع دولتی بهرهوری ندارد (چون به صورت سهجانبه مدیریت میشود)، بنابراین ناچار است هزینه همسانسازی را از منابع خود تامین کند.
پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان
این کارشناس با تأکید بر مشکل نقدینگی تامین اجتماعی که ریشه در عدم پرداخت حق بیمه دولت دارد، گفت: اگر تامین اجتماعی همسانسازی را اجرا کند، کسریهای صندوق تشدید میشود. یک راهحل میانه در دولت قبل اجرا شد: وقتی دولت به صندوقهای کارمندی پشتیبانی کرد، تقاضا شد که دولت بدهی خود به تامین اجتماعی را نیز بپردازد. مکانیسم پرداخت بدهی از طریق واگذاری اموال، سهام و داراییها بود که در بودجه ۱۴۰۳ نیز برای اجرای همسانسازی مورد نظر کمیسیون تلفیق قرار گرفته است. اگر دولتها حق بیمه خود را به موقع پرداخت میکردند، تامین اجتماعی میتوانست همسانسازی را از منابع خود اجرا کند، اما در شرایط فعلی و بدون تامین منبع مالی، اجرای آن منجر به کسری شدید بودجه و نقدینگی میشود.
حیدری در مورد داراییها و سهامهای قابل واگذاری به تامین اجتماعی در قبال دیون دولت، با توجه به تجربه واگذاری سهامهای زیانده توسط دولتهای قبلی، گفت: دولتها پیش از این سهام خوب و بد را در سبدی ترکیب کرده و واگذار میکردند. بهتر بود تامین اجتماعی در گذشته هنگام دریافت چنین سبدی، به مرور سهام زیانده و کمبازده را خارج کرده و یا از طریق کلینیک شرکتی، تحول، ادغام و تجمیع آنها را انجام دهد تا از حالت کمبازدهی خارج شوند.
وی ادامه داد: اکنون دولت یا پکیجی از سهام خوب و بد را ارائه میدهد، یا سهام خوب را با قیمت بالا واگذار میکند که روش رایج دولتهاست. در ایران حتی شرکتهای کمبازده نیز با توجه به ارزش افزوده، قیمت ذاتی و جایگزینی، ضررده به سازمان نیستند، به شرطی که تامین اجتماعی بتواند از طریق کلینیک شرکتی، تبدیل، تجمیع یا ادغام آنها را انجام دهد یا تکنولوژیشان را بهروز کند. در نهایت تامین اجتماعی مجبور به پذیرش واگذاری دارایی و سهام است، در حالی که بهترین گزینه دریافت نقدی بدهیات است.
