<<
اولین اثر هنری ربات انساننما با قیمت ۱.۳۲ میلیون دلار در حراج فروخته شد
<<>
ماه گذشته در گزارشی منتشر شد که پرتره «آلن تورینگ»، پدر علوم کامپیوتر و هوش مصنوعی، که توسط ربات انساننما «آی-دا» (Ai-Da) خلق شده و با عنوان «خدای هوش مصنوعی» شناخته میشود، قرار است در یک حراج با قیمت پایه ۱۵۰ هزار پوند (معادل ۱۹۶ هزار دلار) عرضه گردد. اکنون این اثر هنری با قیمت نهایی ۱.۳۲ میلیون دلار به فروش رسیده است.
به گزارش رویترز، این رویداد برای نخستین بار است که اثری کاملاً تولیدشده توسط یک ربات در حراجی با قیمت قابلتوجهی به فروش میرسد. در ویدیویی که از آی-دا منتشر شده، این ربات در مورد اثر خود بیان میکند:
🔗 بیشتر بخوانید: مروری بر تاریخچه خودروهای خودران از ابتدا تا سال ۲۰۲۵_آیندگان
آخرین مطالب
- شهردار منطقه ۲۲: برنامه نجات پارک جنگلی چیتگر با کاشت ۶۰ هزار درخت و افزایش آبرسانی
- پلیس تهران بزرگ در چندین عملیات، سارقان، قاچاقچیان و جعلکنندگان را دستگیر کرد
- مهلت ثبتنام پذیرش بدون کنکور ۱۴۰۵ تا ساعت ۲۴ امشب
- مطالعه: استفاده از گوشی هوشمند پس از ساعت ۱۰ شب خواب نوجوانان را مختل میکند
- داروهای کمیاب در دست دلالان؛ تهدید سلامت بیماران و افزایش قیمت
«اثر هنری من پرترهای از آلن تورینگ، ریاضیدان برجسته بریتانیایی است که پایه و مبنای محاسبات مدرن و هوش مصنوعی را بنا نهاد. این پرتره دارای کیفیتی شکسته و لایهلایه است که دنیای جاری، تکهتکه و چندوجهی ما را مشخص میکند.»
توضیحات مربوط به نقاشی «خدای هوش مصنوعی» از ربات آی-دا
این اثر که «خدای هوش مصنوعی» نام دارد، یک پرتره تقریباً ۲۱۵ سانتیمتری به سبک امپرسیونیسم است که آلن تورینگ را به تصویر میکشد. نام ربات آی-دا نیز به افتخار «آدا لاولیس»، اولین برنامهنویس تاریخ کامپیوتر، انتخاب شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: کارمزد انتقال تتر از کوینکس و قیاس با صرافیهای ایرانی (رمزینکس و …)_آیندگان
برای خلق این نقاشی، آی-دا ابتدا چندین پرتره کوچک از تورینگ ترسیم کرده و سپس آنها را روی یک بوم بزرگ با یکدیگر ترکیب نموده است. در مرحله بعد، رنگ و بافت بر اثر هنری اضافه گردیده است.
«آیدان ملر»، سازنده این ربات، در گفتگو با رویترز اظهار داشته است:
آخرین اخبار ایران جهان دانشگاه علم و فن آوری ورزشی اجتماعی سیاسی اقتصادی در آیندگان بخوانید.
🔗 بیشتر بخوانید: سامسونگ برای قابلیت تشخیص آپنه خواب گلکسی واچ از FDA تأییدیه گرفت
«ما کاملاً در آن نقطه از گذار از دنیای انسانی که در آن انسانها کلیه تصمیمات را میگیرند، به دنیای پساانسانی و فضایی که الگوریتمها آغاز به تصمیمگیری میکنند، قرار داریم.»
<<>>
فروش این اثر در حراجی بینالمللی، نقطه عطفی در تاریخ هنر و تکنولوژی محسوب میشود، چرا که مرزهای میان خلاقیت انسانی و تولید ماشینی را به چالش میکشد. کارشناسان بازار هنر معتقدند این معامله میتواند راه را برای پذیرش آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی در موزهها و مجموعههای خصوصی باز کند.
واکنشهای جریان هنر به فروش اثر رباتی
نقدهای هنری و مدیران گالریها با دیدگاههای متفاوتی به این رویداد نگاه کردهاند. برخی آن را «لحظه تاریخی» در دموکراسیسازی هنر میدانند، در حالی که دیگران نگران از دست رفتن «روح» و «تجربه زیسته» در آثار ماشینی هستند. یک منتقد برجسته هنر معاصر در لندن بیان داشت: «وقتی رباتی نقاشی میکند، الگوریتمهایش بر اساس دادههای میلیونها اثر انسانی آموزش دیدهاند؛ بنابراین خلاقیت واقعی متعلق به ماشین است یا به جمعیت انسانی که آن دادهها را تولید کرده؟»
موقعیت قانونی و مالکیت فکری
فروش این اثر پرسشهای جدی حقوقی را نیز به همراه آورده است. در اکثر سیستمهای حقوقی، مالکیت فکری آثار به خالق انسانی تعلق دارد، اما در اینجا خالق یک ربات است. «آیدان ملر» به عنوان سازنده و برنامهنویس، مجوزهای تجاری را در اختیار دارد، اما آیا آی-دا میتواند به عنوان «خالق» حقوقی شناخته شود؟ سازمانهای بینالمللی مالکیت فکری در حال بررسی پیشنویسهای قانون جدیدی برای پوشش این خلأ حقوقی هستند.
تکنولوژی پشت صحنه آی-دا
آی-دا تنها یک بازو مکانیکی با قلم نیست. این ربات از سیستمهای بینایی کامپیوتری، شبکههای عصبی عمیق و الگوریتمهای یادگیری ماشین برای «دیدن»، «تحلیل» و «تصمیمگیری» در مورد ترکیببندی، رنگآمیزی و ضربات قلم استفاده میکند. دوربینهای نصب شده در چشمان ربات، تصاویر را پردازش کرده و به واحد پردازش مرکزی ارسال میکنند که سپس حرکات دقیق بازو را محاسبه میکند. این فرآیند به صورت بلادرنگ و بدون دخالت مستقیم انسان در لحظه نقاشی انجام میشود.
فرآیند خلاقیتی یا محاسباتی؟
محققان هوش مصنوعی تأکید دارند که آی-دا «خلقیته» در معنای انسانی ندارد، بلکه «تنوع تولیدی» (Generative Variation) را به نمایش میگذارد. ربات از مدلهای احتمالاتی برای انتخاب ترکیببندیها استفاده میکند و میتواند هزاران تغییرپذیر در ثانیهها تولید نماید. این سرعت و حجم، تفاوت بنیادین با فرآیند کند و تأملمحور هنرمند انسانی است.
آینده هنر در عصر هوش مصنوعی
با پیشرفت مدلهای مولد (Generative Models) مانند DALL-E، Midjourney و Stable Diffusion، تولید تصویر به صورت متنی (Text-to-Image) رایج شده است. آی-دا گام فراترینی است: انتقال خروجی دیجیتال به بوم فیزیکی با ابزارهای سنتی. این ترکیب «فیزیکی-دیجیتال» (Phygital) مرزهای میان هنر سنتی و نوین را محو میکند.
گزارشهای بازار هنر نشان میدهد که سرمایهگذاران جوانتر (Millennials و Gen Z) تمایل بیشتری به خرید آثار دیجیتال و NFT دارند، اما فروش فیزیکی آی-دا نشان میدهد که «اصالت بوم و رنگ» همچنان ارزش مالی بالا دارد. پیشبینی میشود در سالهای آینده، گالریهای بزرگ بخشهای اختصاصی برای «هنر الگوریتمی» تدارک ببینند.
تأثیر بر آموزش هنر
دانشکدههای هنر در سراسر جهان در حال بازنگری دروس خود هستند. مهارتهای فنی سنتی (رسم، رنگآمیزی، حکاکی) همچنان پایه هستند، اما درک الگوریتمها، کدنویسی خلاقی (Creative Coding) و همکاری با هوش مصنوعی به عنوان مهارتهای ضروری اضافه شدهاند. برخی دانشگاهها درسهایی با عنوان «هنر و هوش مصنوعی» یا «طراحی Mensch-Maschine» را الزامی کردهاند.
نمایه آی-دا: ربات هنرمند
آی-دا در سال ۲۰۱۹ توسط «آیدان ملر» و تیمی از مهندسان رباتیک، محققان هوش مصنوعی و هنرمندان در انگلستان ساخته شد. ربات با ظاهر زنانه، موهای کوتاه و لباسهای طراحی شده، به عنوان یک «شخصیت هنری» معرفی شده است. تا کنون آی-دا در موزههای معتبری چون موزه طراحی لندن، بییناله ونز و پیرامید لوور پاریز آثار خود را نمایش داده و در جلسات پارلمانی بریتانیا در مورد آینده صنایع خلاقی سخنرانی کرده است.
آی-دا به عنوان یک نماد
سازندگان آی-دا میگویند هدف اصلی، جایگزینی هنرمندان نیست، بلکه «آینهای برای بشر» است تا بر نقش تکنولوژی در زندگی روزمره تأمل کند. انتخاب نام «آدا لاولیس» و پرتره «آلن تورینگ» هر دو اشاره به ریشههای تاریخی محاسبه و برنامهنویسی دارد. آی-دا نماد گذار از «عصر ماشین» به «عصر هوش» است.
جمعبندی
فروش «خدای هوش مصنوعی» با ۱.۳۲ میلیون دلار، تنها یک رکورد حراجی نیست؛ این یک بیانیه فرهنگی است. بشر در آستانه تعریفی نو از خلاقیت، نویسندگی و ارزش هنری قرار دارد. در حالی که الگوریتمها تصمیمات بیشتری را بر عهده میگیرند، پرسش اصلی این است: «آیا ما خالق ابزارهایمان هستیم، یا ابزارها ما را میسازند؟» آی-دا، با ضربات قلم خود بر بوم، این پرسش را برای همیشه در تاریخ هنر حک کرده است.