آلرژی شیر در کودکان و بزرگسالان علائم، تشخیص و راهکارهای جایگزین, حدود یک تا دو درصد کودکان دچار واکنشهای ایمنی در برابر پروتئینهای شیر میشوند که خود را با علائمی چون خارش، رنج معده و سوزش اطراف دهان نشان میدهد. در موارد شدید این واکنش میتواند به آنافیلاکسی منجر شود که وضعیت حیاتنیاز است. در این مقاله به بررسی دلایل، نشانهها، روشهای تشخیص و گزینههای درمانی و جایگزینهای مناسب میپردازیم. حساسیت به شیر چیست؟
وقتی سیستم ایمنی بدن پروتئینهای موجود در شیر را عامل مضر میداند، واکنش آلرژیک آغاز میشود. اگرچه این مشکل بیشتر در کودکان دیده میشود، بزرگسالان نیز میتوانند مبتلا باشند.
با مصرف مجدد شیر، این آنتیبادیها باعث ترشح هیستامین شده و علائم آلرژی را به وجود میآورند. این واکنش معمولاً سریع و بلافاصله پس از هضم رخ میدهد. اگر پس از مصرف شیر علائمی چون تنگی نفس شدید، ورم گلوی یا افت فشار خون مشاهده شد، باید بدون تاخیر به مرکز اورژانس مراجعه کرد. چه کسانی بیشتر در خطرند؟ آلرژی شیر میتواند در هر سنی آغاز شود، اما شیوع آن در کودکان زیر ۱۶ سال بیشتر است.
بسیاری از کودکان با رشد، تحمل شیر را پیدا میکنند.از رژیم غذایی است. باید برچسبهای تمام مواد غذایی بررسی شود تا از عدم وجود شیر اطمینان حاصل گردد.
آشنایی کودک با محدودیتهای غذایی خود و اطلاع دادن به مربیان مدرسه و مهدکودک از اقدامات ضروری است.
نشانههای بالینی شدت علائم از خفیف تا بسیار شدید متغیر است بثورهای پوستی (آگزما یا کهیر) تورم لبها، صورت و اطراف چشم سوزش و خارش در حاشیه دهان استفراغ و اسهال علائم آنافیلاکسی (واکنش شدید و خطرناک) شامل موارد زیر میشود تنگی نفس و خسخس سینه گرفتگی صدا و سینه ورم زبان و گلوی افت ناگهانی فشار خون بیحالی یا از دست دادن هوش روشهای تشخیص اگر علائم بلافاصله پس از مصرف شیر ظاهر شوند، تشخیص آسانتر است.
اه با افزودن پروتئین شیر، میزان واکنش آنتیبادیها اندازهگیری میشود. نتیجه معمولاً پس از یک هفته آماده است. ۲.
تست پوستی (اسکین پریک) پس از ضدعفونی کردن ناحیه (معمولاً ساعد یا پشت)، مقدار کمی پروتئین شیر به پوست وارد میشود. در صورت حساسیت، بعد از ۱۵ دقیقه قرمزی و تورم موضعی دیده میشود. این تست حدود یک ساعت طول میکشد و شامل کنترلهای مثبت (هیستامین) و منفی (سرم فسیولوژیک) است. ۳. چالش خوراکی تدریجی وقتی نتایج تستهای دیگر قاطع نیستند، بیمار تحت نظارت دقیق پزشک مقدار کمی شیر مصرف میکند و واکنشها رصد میگردند.
این روش چند ساعته است و برای تشخیص قطعی در موارد مبهم به کار میرود. پزشک قبل از تستها سوابق خانوادگی، سایر حساسیتها، زمان بروز علائم و داروهای مصرفی را پرسیده تا تصویر کاملتری داشته باشد. تفاوت حساسیت شیر با تحملنکردن لاکتوز این دو حالت متفاوتاند. حساسیت شیر واکنش ایمنی به پروتئین است و میتواند آنافیلاکسی ایجاد کند.
تحملنکردن لاکتوز ناشی از کمبود آنزیم لاکتاز است و فقط مشکلات گوارشی مانند نفخ، اسهال و درد شکم دارد، بدون هرگونه واکنش پوستی یا تنفسی شدید. رویه درمان و مدیریت استراتژی اصلی درمان، حذف کامل شیر و مشتقات از رژیم غذایی است. این کار نیازمند دقت در مطالعه برچسبهای مواد غذایی است، زیرا شیر در شکلات، شیرینی، غلات صبحانه و سسها پنهان است.
عبارتهایی مانند کره، خامه، کشک، پنیر، آبپنیر، کازئین و کازئینات روی بستهبندیها نشاندهنده وجود مشتقات شیر هستند. حدود ۹۰ درصد افراد آلرژیک به شیر گاو، به شیر سایر حیوانات نیز واکنش نشان میدهند. برای مهار واکنشهای شدید (آنافیلاکسی)، خودتزریقکننده اپینفرین (ادرنالین) تجویز میشود که بیمار باید همواره با خود داشته باشد. اثر این دارو سریع و حیاتساز است.
عوارض احتمالی اپینفرین تزریق اپینفرین ممکن است عوارض خفیف و گذرا مانند تپش قلب، لرز دست، اضطراب یا سرگیجه ایجاد کند که به سرعت از بین میروند. جایگزینهای مناسب شیر شیر گاو منبع مهم کلسیم است؛ بنابراین جبران این عنصر حیاتی است.
برای نوزادان تا یکسالگی گزینههای زیر توصیه میشوند فرمولهای بر پایه پروتئین سویا (از ۶ ماهگی به بعد) شیرهای هیدرولیزه شده (EHF) با پروتئینهای تجزیهشده (مناسب برای حساسیتهای متوسط، نه آنافیلاکسی) شیرهای بر پایه برنج فرمولهای آمینواسیدی (برای حساسیتهای شدید) برای کودکان بالای یک سال، شیر سویا، جوی، برنج، بادام یا دانههای دیگر جایگزینهای خوب هستند، به شرطی که هر لیوان حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیگرم کلسیم تقویت شده داشته باشد.
انتخاب بهترین گزینه باید با مشورت پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود. نکته پایانی آلرژی شیر شایع است و مدیریت صحیح آن با حذف کامل از رژیم و داشتن خودتزریقکننده اپینفرین در موارد شدید، امکان زندگی سالم را فراهم میکند. اگر شما یا کودکتان تجربهای در این زمینه دارید، اشتراکگذاری آن میتواند راهنمای دیگران باشد. > گامی برای تسلط شما بر مهارتهای برقراری ارتباط هشدار!
این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر