به گزارش آیندگان، محققان مرکز علوم بهداشت دانشگاه تگزاس در هیوستون پس از بررسی پروندههای پزشکی نزدیک به یکصد و شصت و پنج هزار نفر از سالمندان ۶۵ ساله و بالاتر، به نتایجی شگفتانگیز دست یافتند که منظر جدیدی در پیشگیری از زوال عقل گشوده است.
مطالعه حاضر که اولین بار است اثر واکسن آنفلوانزا با دوز بالا را با دوز استاندارد مقایسه میکند، نشان میدهد دریافت فرمولاسیون قویتر میتواند احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر را در بازه دو ساله تا بیست و دو درصد کاهش دهد؛ این رقم در ترکیب با شواهد پیشین مبنی بر اثر محافظتی کلی واکسنسازی علیه آنفلوانزا، مجموع کاهش خطر را به حدود پنجاه و پنج درصد میرساند.
نکته قابل تأمل در این پژوهش، محدود بودن بازه اثربخشی است؛ محققان گزارش میدهند که پس از گذشت حدود دو سال، تفاوت معنیدار بین دو گروه واکسنگیری از بین میرود، و اگر مبتلایان به آلزایمر در ماه اول پس از تزریق خارج شوند، اثر محافظتی حتی تا هشت ماه نیز از نظر آماری معتبر نمیماند.
مکانیسمهای محتمل و تفاوت جنسیتی
تحلیل دادهها تأکید دارد که واپسینها احتمالا از طریق مهار التهابهای سیستمیک، نه پیشگیری مستقیم از ویروس، فرآیند آغاز علائم زوال عقل را به تعویق میاندازند؛ این فرضیه با مشاهده تقویت اثر در زنان در مقایسه با مردان همسو است، اگرچه علت دقیق این ناهمگامی جنسیتی هنوز مورد بررسی قرار دارد.
در سال ۲۰۲۲ تیم مشابه با بررسی دادههای نزدیک به یک میلیون و نهصد هزار نفر، هر دوزی از واکسن آنفلوانزا را با کاهش چهل درصدی خطر آلزایمر در مقایسه با عدم واکسنسازی مرتبط دانسته بود؛ یافته جدید این دیدگاه را تقویت میکند که دوز بالا میتواند مزیت افزوده قابلتوجهی فراهم آورد.
افزودنیهای تحلیلی
این نتایج تأکید میکنند که استراتژیهای واکسنسازی در سالمندان نمیباید تنها بر پیشگیری از عفونت حاد تمرکز داشته باشد، بلکه به عنوان یک تدخل عصبیمحافظتی در برنامههای بهداشت عمومی جای بگیرد؛ انتخاب دوز بالا در صورت در دسترس بودن، میتواند گزینهی ترجیحدار باشد.
بررسی واکسنهای دیگر
گزارش یادشده همچنین به نتایج همراسته برای واکسنهای زونا، پنوموکوک، کزاز و دیفتری اشاره دارد که همه با کاهش خطر زوال عقل مرتبط گزارش شدهاند؛ این الگوی گسترده، احتمال نقش کلی تقویت سیستم ایمنی در حفظ سلامت مغزی را تقویت میکند.
پایانپذیر نیست که با گسترش مطالعات همطولی و تعیین دوز بهینه برای هر زیرگروه سنی و جنسیتی، میتوان از پتانسیل کامل واکسنها در کاهش بار بیماری آلزایمر در سطح جامعه بهرهبرداری کرد.