حقوق بازنشستگان در ایران بر اساس قوانین و مقرراتی تعیین می‌شود که تحت تأثیر عواملی نظیر طبقه بندی بازنشستگان، نوع شغل و مدت خدمت قرار دارد. بر این اساس، اجرای طرح همسان‌سازی حقوق بازنشستگان باید از اول ماه فروردین سال ۱۴۰۳ آغاز شده و از همان تاریخ پرداخت گردد، هرچند فرآیند محاسبات ممکن است زمان‌بر باشد، اما موعد اجرا قطعاً اول فروردین ۱۴۰۳ است. در گام اول، تمرکز بر اجرای ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی است و پس از تحقق این ماده، بقيه مراحل تدوین و تصویب در هیات مدیره، هیات امنا و نهایتاً هیات وزیران دنبال خواهد شد. جدیدترین اخبار در مورد همسان‌سازی حقوق بازنشستگان را می‌توانید در سایت آیندگان جستجو کنید.
افزایش حقوق مربوط به ماه فروردین قرار است در ماه خرداد واریز شود. حقوق اردیبهشت بازنشستگان تامین اجتماعی، لشکری و کشوری با افزایش پرداخته خواهد شد، در حالی که حقوق فروردین بدون افزایش (نزدیک به ۷ میلیون تومان) واریز می‌گردد.
🔗 بیشتر بخوانید: وام خرید مسکن ۲ برابر شد | پرداخت وام ۱.۹ میلیاردی برای خانوار متقاضی
بار مالی و روش محاسبه افزایش حقوق بازنشستگان
سازمان تامین اجتماعی برای اجرای همسان‌سازی بر پایه قانون برنامه هفتم توسعه توضیح داد: این محاسبات بستگی به سوابق بیمه‌ای، سنوات پرداختی حق بیمه، مبنای محاسبه، تداوم خدمت و میانگین دو سال آخر حقوق دارد. در قانون تامین اجتماعی مواد ۹۶ و ۱۱۱ مبنای همسان‌سازی هستند و مستمری نباید کمتر از حداقل دستمزد باشد. سازمان این محاسبات را با همکاری تشکل‌های بازنشستگی تدوین و پس از تصویب مراحل قانونی به اجرا در می‌آورد. در حال حاضر نمی‌توان بار مالی دقیق و میزان افزایش را برآورد کرد، اما بر اساس اظهارات حاجی‌بابایی، ۱۷۰ هزار میلیارد تومان از بدهی‌های دولت به تامین اجتماعی پرداخت می‌شود که ۳۰ درصد آن به همسان‌سازی اختصاص یافت.
یک کارشناس رفاه و تامین اجتماعی درباره انتظار همسان‌سازی که چند سال است شکل گرفته اظهار داشت: حداقل حقوق کارگری و کارمندی سالانه با شیبی خاص رشد می‌کرد و سایر سطوح درآمدی نیز با شیب منحصر به فرد خود. در گذشته این دو شیب هم‌وزن بودند، اما نزدیک به یک دهه است شیب افزایش حقوق حداقل‌بگیران بیش از سایر سطوح شده، که باعث تساوی مستمری بازنشستگان سطوح مختلف شده و نارضایتی را به دنبال داشته است.
🔗 بیشتر بخوانید: پرداخت کالابرگ برای مادران و افزایش ۳۰ درصدی یارانه معیشتی
متغیرهای تأثیر‌گذار بر حقوق بازنشستگان با رویکرد تورم
این کارشناس عامل دیگر را «تورم» نامید که قدرت خرید مستمری‌بگیران را کاهش داده و انتظار همسان‌سازی را تقویت کرده است. همچنین عوامل فرهنگی-اجتماعی نظیر افزایش سن ازدواج و بیکاری فرزندان، باعث شده مستمری بازنشستگی پاسخگوی نیازهای خانوارهای vastaتر نباشد و تقاضای افزایش بیش از سالانه را ایجاد کند.
در خصوص تامین منابع مالی، حیدری به آیندگان گفت: حدود ۱۸ صندوق کارمندی وجود دارند که منبع‌هایشان از بودجه دولتی یا устройстваهای اجرایی تامین می‌شود. در بودجه سال آینده ۳۳۰ هزار میلیارد تومان برای چهار صندوق کشوری، لشکری، فولاد و وزارت اطلاعات پیش‌بینی شده تا از این صندوق‌ها پشتیبانی شود. وقتی صندوق‌های کارمندی از منابع دولتی بهره‌مند می‌شوند، انتظار مشابه برای تامین اجتماعی و بیمه روستاییان پیش می‌آید، با تفاوت که تامین اجتماعی به صورت سه‌جانبه اداره شده و از منابع دولتی منفعت نمی‌برد، بنابراین باید هزینه همسان‌سازی را از منابع خود تامین کند.
🔗 بیشتر بخوانید: یکروزه بدون ضامن وام فوری بگیرید
پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان
این کارشناس با تأکید بر مشکل نقدینگی تامین اجتماعی ناشی از عدم پرداخت حق بیمه دولت، گفت: اجرای همسان‌سازی بدون تامین منبع، کسری بودجه را تشدید می‌کند. راه‌حل میانه دولت قبل، پرداخت بدهی‌ها از طریق واگذاری اموال و سهام بود که در بودجه ۱۴۰۳ نیز تکرار شده است. اگر دولت‌ها حق بیمه را به موقع پرداخت می‌کردند، تامین اجتماعی می‌توانست از منابع خود همسان‌سازی را اجرا کند، اما در شرایط حاضر بدون حمایت مالی، دچار کسری شدید خواهد شد.
در مورد واگذاری سهام و دارایی‌ها، حیدری افزود: دولت‌های قبل سبدی از سهام خوب و زیان‌ده تحویل می‌دادند. بهتر بود تامین اجتماعی سهام کم‌بازده را به مرور خارج، ادغام یا تبدیل کند. اکنون دولت یا بسته‌ای ترکیبی می‌دهد یا سهام خوب را گران‌تر واگذار می‌کند. با وجود این، تامین اجتماعی می‌تواند از طریق کلینیک شرکتی و تحول تکنولوژیک، ارزش این دارایی‌ها را ارتقا دهد، هرچند بهترین حالت دریافت نقدی بابت بدهی‌ها است.