شباهت میان شما و دوستانتان می‌تواند فراتر از ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی باشد. بر اساس یک مطالعه تازه، این شباهت می‌تواند شامل باکتری‌های روده نیز شود.
بررسی شبکه‌های اجتماعی و میکروبیوم در روستاهای ایزوله
در مطالعه‌ای که در مجله Nature منتشر شده است، رابطه بین ساختار شبکه‌های اجتماعی افراد و ترکیب میکروبیوم آن‌ها — یعنی باکتری‌ها و دیگر میکروارگانیسم‌های ساکن دستگاه گوارش — مورد بررسی قرار گرفته است.
🔗 بیشتر بخوانید: ۱۵ بازی شبیه‌ساز اتومبیل‌رانی برتر
پژوهشگران در این مطالعه، نقشه‌برداری جامع شبکه‌های اجتماعی ۱۷۸۷ بزرگسال ساکن در ۱۸ روستای ایزوله در هندوراس را با داده‌های دقیق میکروبیوم هر شرکت‌کننده ترکیب کردند. این پایگاه داده گسترده شامل ۲۵۴۳ گونه میکروبی و ۳۳۹۱۳۷ سویه گوناگون — وارینت‌های ژنتیکی نزدیک به هم از یک گونه که ویژگی‌های مشترکی دارند اما در دیگر اعضای همان گونه یافت نمی‌شوند — می‌شد.
اشتراک‌گذاری میکروبی فراتر از خانواده و همسایگی
آن‌ها دریافتند که افرادی که از طریق روابط گوناگون — از جمله ارتباطات غیرخانوادگی و خارج از یک خانه مشترک — به یکدیگر متصل هستند، شباهت‌هایی در میکروبیوم خود نشان می‌دهند که فراتر از حد شانس است.
🔗 بیشتر بخوانید: خرچنگ‌ها می‌توانند درد را توانایی کنند_آیندگان
«فرانچسکو بگینی»، یکی از نویسندگان اصلی و پژوهشگر پسادکتری در آزمایشگاه طبیعت انسانی دانشگاه ییل، می‌گوید:
«ما شواهد قابل‌توجهی از اشتراک‌گذاری میکروبیوم بین افرادی که نه خانواده هستند و نه با یکدیگر زندگی می‌کنند، آشکار کردیم، حتی پس از در نظر گرفتن عواملی نظیر رژیم غذایی، منابع آب و داروها.»
🔗 بیشتر بخوانید: گالیله برای اولین‌بار ماه را توسط تلسکوپ خود رصد کرد
او اضافه می‌کند:
«در واقع، اشتراک‌گذاری میکروبیوم قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده روابط اجتماعی افراد در روستاهای مورد مطالعه بود، فراتر از ویژگی‌هایی همانند ثروت، مذهب یا تحصیلات.»
تأثیر نوع و شدت ارتباطات اجتماعی
بیشترین میزان اشتراک‌گذاری میکروبی در میان همسران و افرادی مشاهده شد که در یک خانه زندگی می‌کردند، اما پژوهشگران نرخ بالاتری از اشتراک‌گذاری را در میان دیگر ارتباطات، از جمله دوستان یا حتی روابط اجتماعی درجه دوم (مانند دوستانِ دوستان) نیز ثبت کردند.
علاوه بر این، افرادی که در مرکز این شبکه‌های اجتماعی قرار داشتند، نسبت به افرادی که در حاشیه شبکه‌ها بودند شباهت بیشتری به دیگر اهالی روستا داشتند، که این یافته با جریان اجتماعی میکروب‌ها در امتداد ارتباطات شبکه‌ای در داخل روستاها همخوانی داشت.
تعداد دفعاتی که افراد با یکدیگر زمان می‌گذرانند — از جمله اینکه چند بار با هم غذا می‌خورند یا چگونه احوال‌پرسی می‌کنند، چه با دست دادن، چه بغل کردن یا بوسیدن — نیز با افزایش اشتراک‌گذاری میکروبی یا باکتری روده مرتبط بود.
مقایسه با افراد بدون رابطه اجتماعی
همزمان، پژوهشگران مشاهده کردند که میزان اشتراک‌گذاری میکروبی بین افرادی که در یک روستا زندگی می‌کردند اما رابطه اجتماعی با یکدیگر نداشتند، کمتر بود. این میزان در میان افرادی که در روستاهای جداگانه زندگی می‌کردند، حتی کمتر از آن بود.
پیگیری دو ساله: تثبیت یافته‌ها در طول زمان
دو سال پس از جمع‌آوری اولیه داده‌ها، پژوهشگران میکروبیوم گروهی از ۳۰۱ شرکت‌کننده از چهار روستا را مجدداً اندازه‌گیری کردند. آن‌ها دریافتند که در این گروه، افرادی که ارتباط اجتماعی داشتند، از نظر میکروبی شباهت بیشتری نشان داده بودند نسبت به افرادی که با یکدیگر ارتباط اجتماعی نداشتند.
پژوهشگران کشف کردند که خوشه‌هایی از گونه‌ها و سویه‌های میکروبی در گروه‌های افراد در داخل روستاها شکل می‌گیرند، به این معنی که شبکه‌های اجتماعی محیط‌هایی ایجاد می‌کنند که در آن افراد میکروبیوم‌های مشابهی با یکدیگر گسترش می‌دهند.
دیدگاه محققان درباره پیامدهای اجتماعی و زیستی
«جکسون پولمن»، یکی از نویسندگان اصلی و فارغ‌التحصیل سال ۲۰۲۳ کالج ییل، که در زمان انجام این مطالعه دستیار پژوهشی در آزمایشگاه طبیعت انسانی ییل بوده است، می‌گوید:
«فکر کنید که چگونه محیط‌های اجتماعی گوناگون در مکانی همانند ییل شکل می‌گیرند. شما گروه‌های دوستانه‌ای دارید که بر پایه چیزهایی همانند تئاتر، قایقرانی یا تحصیل در رشته فیزیک شکل می‌گیرند. مطالعه ما نشان می‌دهد که افراد این گروه‌ها به راه‌هایی که قبلاً هرگز فکر نمی‌کردیم، حتی از طریق میکروبیوم‌هایشان، به یکدیگر مرتبط هستند.»
پژوهشگران می‌گویند این یافته‌ها پیامدهای هم مثبت و هم منفی به همراه دارند. به عنوان مثال، این نتایج نشان می‌دهند که برخی بیماری‌ها یا شرایط مرتبط با میکروبیوم ممکن است بیشتر از آنچه قبلاً فکر می‌شد قابل انتقال باشند. اما از نظر دیگر، این یافته‌ها نشان می‌دهند که مزایای مرتبط با داشتن یک میکروبیوم سالم نیز از طریق شبکه‌های اجتماعی قابل انتقال است.
پولمن، که اکنون مدیریت یک استارتاپ هوش مصنوعی در حوزه فناوری سلامت را بر عهده دارد، می‌گوید:
«آنچه بسیار شگفت‌انگیز است این است که ما این‌قدر به هم متصل هستیم که باکتری‌های روده مشابهی داشته باشیم. این ارتباطات فراتر از سطح اجتماعی، به سطح میکروبی نیز گسترش می‌یابد.»
بازتاب ایده قدیمی در مورد سرایت زیستی رفتارها
«نیکولاس کریستاکیس»، نویسنده ارشد، استاد علوم اجتماعی و طبیعی در دانشگاه ییل، و مدیر آزمایشگاه طبیعت انسان که پژوهشگر اصلی این پروژه بوده است، می‌گوید:
«آزمایشگاه من از انتشار این مقاله بسیار خوشحال است، چون این مطالعه بازتاب‌دهنده پیگیری ایده‌ای است که در سال ۲۰۰۷ مطرح کردیم، یعنی اینکه پدیده‌هایی همانند چاقی ممکن است نه تنها از طریق سرایت اجتماعی، بلکه از طریق سرایت زیستی نیز گسترش یابند، احتمالاً از طریق باکتری‌های رایجی که در روده انسان زندگی می‌کنند.»
دیگر نویسندگان همکار این پژوهش از دانشگاه ییل، دانشگاه جانز هاپکینز، دانشگاه کرنل، مؤسسه «Soluciones para Estudios de la Salud» در هندوراس، و دانشگاه تمپل می‌باشند.