به گزارش آیندگان، فضای مذاکرات سالانه سازمان همکاریهای فضایی آسیا-اقیانوسیه با حالتی متفاوت از جلسات معمول روبرو شد؛ تدابیر عملیاتی جایگزین تعهدات کلامی گردید و ممثلان کشورهای عضو با رویکردی پیشگیرانه، مسیرهای مشترک را بازتعریف کردند. این گردهمایی که زیر نظر وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار گردید، تمرکز اصلی خود را بر دو محور استراتژیک متمرکز داشت ارزیابی دقیق پیشرفت طرحهای پیشین و ترسیم چهره پروژههای آتی در حوزه فناوریهای فضایی.
تبادل دادههای ماهوارهای برای مدیریت بحران، ستون فقرات مباحث کلیدی این نشست را شکل داد. کشورهای عضو بر ضرورت بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای فضایی در توسعه ملی تأکید ورزیدند و پایش تغییرات آبوهوایی، مدیریت منابع آب، مقابله با خشکسالی و نظارت بر خاک و کشاورزی را حوزههای اولویتمند مشترک اعلام کردند. مکانیزم جدیدی نیز تدوین شد تا در شرایط بحرانی، اعضا بتوانند از زیرساختهای فضایی یکدیگر بهرهمند شوند و با اشتراکگذاری تصاویر و دادهها، بستر همکاریهای عملیاتی را گسترش دهند.
تحلیل وضعیت فعلین نشان میدهد که اپسکو به عنوان بستر توسعه همکاریهای بینالمللی، نقشی فراتر از یک انجمن منطقهای ایفا میکند. ابتکار چین در ایجاد این سازمان، فضایی را فراهم آورده که ایران در آن میتواند هم دادههای ماهوارهای خود را عرضه نماید و هم از ظرفیتهای سایر اعضا بهرهمند گردد. این تعامل متقابل، موتور محرک تقویت صنعت فضایی داخلی و ارتقای سطح خدمات مبتنی بر تکنولوژیهای فضایی در سطح ملی محسوب میشود.
مسیر پیش رو نشان میدهد که کشورهای عضو با جدیت کامل به سراغ تعریف پروژههای تازه رفتهاند و اراده سیاسی برای تبدیل توافقهای کاغذی به واقعیتهای مداری تقویت شده است. این رویکرد نوین، تهای جدیدی را برای همکاریهای فضایی در منطقه آسیا-اقیانوسیه گشوده و پایههای یک اکوسیستم فضایی منطقهای پایدار را مستحکم میسازد.
مقامات ارشد وزارت ارتباطات در حاشیه نشست بیان کردند که مراحل فنی و حقوقی طرحهای مشترک وارد فاز اجرایی شده است و تا پایان سال جاری شاهد امضای چند یادداشت تفاهم دو جانبه و چند جانبه خواهیم بود. این یادداشتها حوزههای پایش محیط زیست، مدیریت مخاطرات طبیعی و توسعه زیرساختهای ارتباطات ماهوارهای را در بر میگیرند.
پیش از این، ایران با و تعدادی از ماهوارههای اعضا در پروژههای آزمایشی دادهمحور همکاری داشته است؛ اکنون مقیاس این تعاملات قرار است به سطح عملیاتی و مداوم ارتقا یابد. کارگروههای تخصصی اپسکو تقویم زمانبندی دقیقی برای اندازگیریهای مشترک، کالیبراسیون دادهها و استانداردسازی فرمتهای تبادل اطلاعات تدوین کردهاند.
از دیدگاه توسعهدهندگان داخلی، این ظرفیتهای جدید دروازهای باز میکند تا شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای فضایی ایرانی به بازارهای منطقهای دسترسی پیدا کنند. ارائه خدمات پردازش تصویر، مدلسازی اقلیمی و راهکارهای کشاورزی هوشمند بر بستر دادههای ماهوارهای مشترک، میتواند اقتصاد دیجیتال کشور را تقویت نماید.
در پایان نشست، دبیرکل اپسکو بر ضرورت تداوم گفتگوهای فنی در سطح کارگروهها تأکید کرد و اعلام کرد که مجمع عمومی سال آینده در یکی از پایتختهای عضو برگزار خواهد شد. این گردهماییهای منظم، تضمینکننده پایداری معماری همکاریهای فضایی در منطقه آسیا-اقیانوسیه است.