به گزارش آیندگان، آیین تجلیل از مدالآوران المپیادهای علمی جهانی ۲۰۲۶ صحنهای بود که فراتر از مراسم معمول تقدیر، نقشی از تحول عمیق در اکوسیستم نخبگی ایران را به نمایش گذاشت. سید رضا حسینی، رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان، در این جمع نه تنها آمارهای افتخارآفرین را تشریح کرد، بلکه تهای جدیدی را برای سرمایه انسانی کشور ترسیم نمود.
داستان تحولی که از یک مدال آغاز شد
حسینی با رجوع به دهه ۱۳۹۰ خاطرنشان کرد تذکرات مکرر رهبر شهید درباره نتایج ایران در المپیادهای جهانی، نقطه عطفی بود که باشگاه را از حالت پرورش فردی مدالآور به سمت بومیسازی کامل دانش شناسایی، پرورش و آمادهسازی هدایت نمود. در سالهای نخستین، کسب حتی یک مدال جهانی افتخاری بزرگ محسوب میشد؛ امروز این مجموعه توانسته است سیستم آموزشی را به گونهای ارتقا دهد که تیم نجوم ایران در رقابتهای جهانی نه تنها قهرمانی تیمی را به دست آورد، بلکه هر پنج عضو تیم مدال طلا کسب کردند و رتبههای اول تا سوم انفرادی جهان، همراه با جوایز بالاترین نمره تئوری و عملی، به طور انحصاری به دانشآموزان ایرانی رسید. هیچکدام از جوایز بخشهای انفرادی و تیمی به کشورهای دیگر نرسید.
این روند برونمرزی واحد نجوم نمیماند. دانشآموزان ایرانی در المپیادهای فیزیک، شیمی، زیستشناسی، هوش مصنوعی، کامپیوتر، جغرافیا و علوم زمین نیز دستاوردهای ارزشمندی ثبت کردهاند. نتیجه این تحول، افزایش مدالهای طلای ایران در المپیادهای جهانی از ۱۱ به ۲۴ مدال است؛ رقمی که بازتابی از تغییر پارادایم در مدیریت نخبگی است.
قدرت شبکهای فراتر از مدال
رئیس باشگاه تأکید کرد ظرفیت علمی مدالآوران ایرانی فراتر از کسب افتخار در رقابتهای بینالمللی است. امروز این نخبگان بهطور مستقیم در آموزش و آمادهسازی تیمهای ملی ۱۵ کشور جهان نقش دارند. همچنین رقابتهایی با طراحی ایرانی در سطح جهانی برگزار شده که در مجموع بیش از ۱۰۰ کشور در آنها مشارکت میکنند. این یعنی ایران از موقعیت مشتری علم به تولیدکننده و صادرکننده الگوی رقابت علمی تبدیل شده است.
باشگاه دانشپژوهان جوان در شهریورماه ۱۴۰۳، در جشنواره ملی شهید رجایی، بهعنوان دستگاه برتر در حوزه اقدام برجسته و تحولآفرین انتخاب شد. این موفقیت نشاندهنده ظرفیت و توانمندی نخبگان برای پیشبرد امور و ایجاد تحول در مأموریتهای محوله است. شبکه ارزشمند و گستردهای متشکل از حدود ۵۰۰ نفر از نخبگان، استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاههای برتر کشور، صرفا در چند مدال جهانی خلاصه نمیشود؛ این سرمایه انسانی و علمی، ظرفیتی دارد که میتواند به موتور محرک یک خیزش علمی در کشور تبدیل شود — تحقق آن همواره مورد تأکید و مطالبه رهبر معظم انقلاب بوده است.
مهمترین شاخص پایداری این مسیر، توقف فرار مغز در مقطع کارشناسی است. حسینی اعلام کرد خروج مدالآوران المپیادی در مقطع کارشناسی که در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به عددی نزدیک به ۳۰ درصد رسیده بود، در این سالها تقریبا به صفر رسیده است. این رقمی است که بیش از هر مدالی، گواهی بر اعتماد نخبگان به آینده درونی کشور میدهد.
تحلیل وضعیت فعلی نشان میدهد که دانشپژوهان جوان با تدوین چارچوبهای جامع پشتیبانی، از جمله برندهای اختصاصی، پوشش بیمه، و مسیرهای شغلی شفاف، موفق شده است را فراهم آورد که نخبگان در ایران بمانند و رشد کنند. این تجربه میتواند الگوئی برای سایر مؤسسات نخبگرا در کشور باشد تا از سرمایهگذاری بر روی انسان، بازدهی استراتژیک حاصل کنند.
حسینی با نظر به آینده، ماموریت جدید باشگاه را فراتر از تربیت مدالآور تعریف کرد میخواهیم باشگاه دانشپژوهان جوان را به باشگاه آیندهسازان ایران تبدیل کنیم؛ مجموعهای که در کنار کسب افتخارات بینالمللی، دانش آموختگان در هستههای مسئلهمحور گرد هم بیایند، بیاموزند و با دستگاههای اجرایی ارتباط برقرار کنند و برای مسائل واقعی کشور آماده شوند. امید است دو سال آینده گزارشی که ارائه میشود، افزون بر شمار مدالها، شامل شمار مسئلههایی باشد که این نخبهها در آن مشارکت میکنند، شمار مسئلههایی که به دست آنها حل شده، و شمار فعالیتهایی که در کشور رشد دادهاند. نیازمند همراهی سازمان برنامه و بودجه و اداری استخدامی هستیم تا این نخبگان در فضای واقعی رشد کنند و ایران عزیز را ایستاده نگه داریم.