برق دزدی ماشین: دلایل، روش‌های تشخیص و راه‌حل‌های رفع آن

برق دزدی ماشین به معنای مصرف نادرست انرژی باتری توسط قطعات خودرو در زمانی است که موتور خاموش است. اگر باتری خودرو به سرعت تخلیه شود، احتمالاً یک یا چند قطعه بی‌دلیل در حال مصرف برق هستند. ضعیف شدن نور چراغ‌ها، دیر استارت خوردن و نوسان دور موتور از جمله علائم این پدیده محسوب می‌شوند. در این مقاله به بررسی دلایل، نشانه‌ها و روش‌های شناسایی و برطرف کردن برق دزدی پرداخته شده است.

نگاه کلی به برق دزدی ماشین

پس از خاموش کردن خودرو، سیستم احتراق جریان برق را از موتور قطع می‌کند، اما اتصال باتری برقرار باقی می‌ماند. به همین دلیل قطعاتی وجود دارند که همچنان از برق باتری تغذیه می‌شوند. بخشی از این مصرف برای نگه‌داشتن ساعت، رادیو، دزدگیر، قفل مرکزی و موارد مشابه ضروری است و معمولاً کمتر از چند میلی‌آمپر برآورد می‌شود.

🔗 بیشتر بخوانید: نگاهی به قیمت ماشین در دی‌ماه 1402 + جدول

محدوده طبیعی تخلیه باتری در خودروهای جدید بین ۵۰ تا ۸۵ میلی‌آمپر و در مدل‌های قدیمی کمتر از ۵۰ میلی‌آمپر است. هر میزان مصرفی بالاتر از این مقادیر، برق دزدی محسوب شده و نیازمند بررسی توسط مکانیک است. از دلایل رایج می‌توان به ایرادات در سیستم الکتریکی مانند کویل و وایر شمع اشاره کرد. سیم‌پیچ القایی کویل وظیفه تولید ولتاژ بالا برای جرقه‌زنی شمع را بر عهده دارد و وایر شمع این برق را به سر شمع منتقل می‌کند.

حتی مصرف در مرز ۸۵ میلی‌آمپر در خودروهای جدید نیز به مرور بر عمر و کارایی باتری تأثیر منفی می‌گذارد. به همین دلیل شارژ و نگهداری باتری باید طوری انجام شود که ولتاژ آن از ۱۲.۴ ولت پایین نیاید؛ زیرا پس از این حد باتری دچار سولفاته و خوردگی می‌شود.

🔗 بیشتر بخوانید: 30 دقیقه وجود کمتر در شبکه‌های اجتماعی، شما را شادتر و کارآمدتر می‌کند

چگونه منبع برق دزدی را شناسایی کنیم؟

ابتدا باید قطعاتی که باعث برق دزدی شده‌اند آشکار و بازبینی گردند. اگرچه مراجعه به مکانیک پیشنهادی است، اما در برخی موارد می‌توانید با انجام مراحل ساده، مشکل را خودتان برطرف کنید. بیشترین موارد برق دزدی از طریق رادیو، سیستم پخش صدا، دزدگیر، کویل، وایرهای شمع و سیستم قفل مرکزی رخ می‌دهد.

روش‌های تشخیص برق دزدی خودرو

۱. استفاده از لامپ تست
۲. تست تخلیه باتری از نظر آمپراژ (شدت جریان)
۳. تست تخلیه باتری از نظر افت ولتاژ

🔗 بیشتر بخوانید: فیبر نوری های‌وب در شهرهای ایلام و گرگان در دسترس قرار گرفت

قبل از آغاز آزمایش، مراحل زیر را انجام دهید:

مرحله اول: آمادگی برای آزمایش

• تمامی تجهیزات جانبی را از ماشین جدا کنید و اطمینان حاصل کنید هیچ وسیله برقی روشن نیست (رادیو، کولر، چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن و…).
• ماشین را خاموش کرده و سوئیچ را خارج کنید.
• تمام درها و صندوق عقب را ببندید تا هیچ مداری فعال نباشد.
• کابل‌ها، جی‌پی‌اس و شارژرها را جدا کنید.
• دستکش عایق بپوشید و جواهرات دست را بردارید تا از برق‌گرفتگی در امان بمانید.
• این کار را در نزدیکی شعله یا مواد قابل اشتعال انجام ندهید و محیط را تهویه کنید.
• اطمینان حاصل کنید باتری به طور کامل شارژ است. اگر باتری قدیمی یا فرسوده است، آن را تعویض کنید؛ چون برای یافتن علت برق دزدی به یک باتری سالم نیاز دارید.

مرحله دوم: جداسازی باتری

کابل منفی را از قطب منفی باتری جدا کنید، سپس یکی از سه روش زیر را اجرا نمایید.

روش اول: استفاده از لامپ

برای این روش به یک لامپ کوچک ۲ ولتی با جریان ۲ تا ۳ آمپر نیاز دارید. می‌توان بدون سیم هم انجام داد، اما بهتر است از سیم نازک مخصوص لامپ استفاده کنید. سر سیم مثبت را به ته سربی لامپ و سر دیگر را به قطب مثبت باتری وصل کنید. سر سیم منفی را به بدنه سرپیچ لامپ و سر دیگر را روی قطب منفی باتری قرار دهید. اگر لامپ به طور کامل روشن شد، خودرو دچار برق دزدی است. توجه داشته باشید این روش مشخص نمی‌کند که برق دزدی از کدام قسمت است.

روش دوم: تست تخلیه باتری از نظر شدت جریان (آمپراژ)

در این روش با بررسی تمام مدارهای الکتریکی، متوجه می‌شویم کدام یک با وجود خاموش بودن در حال مصرف برق هستند. مدارهای مربوط به ساعت یا استریو که پس از خاموش کردن ماشین همچنان فعال هستند، نیازی به بررسی ندارند.

ابتدا کابل منفی باتری (مشکی) را جدا کنید. پراب مشکی مولتی‌متر/آمپرمتر را به قطب منفی باتری و پراب قرمز را به کابل جدا شده باتری وصل کنید. سوکت مشکی را به ورودی COM و سوکت قرمز را به بیشترین ورودی آمپر (۲۰ آمپر یا Max) متصل کنید. در این حالت باید عدد صفر آمپر نمایش داده شود.

اکنون کلید مولتی‌متر را روی محدوده پایین‌تر بگذارید و مجدد چک کنید تا عددی بالاتر از صفر نشان دهد. اگر خودرو برق دزدی نداشته باشد، این عدد نباید از ۵۰ میلی‌آمپر تجاوز کند.

اگر عدد بیشتر از ۵۰ میلی‌آمپر بود، مشکل در یک یا چند مدار الکتریکی وجود دارد. برای یافتن مدار معیوب باید با فیوزها کار کنید. در این مرحله پراب‌های مولتی‌متر را با گیره پلاستیکی روی باتری ثابت کنید.

هشدار مهم:

هرگز در حالی که مولتی‌متر به صورت سری به باتری وصل است، موتور، رادیو، بخاری یا هر تجهیز دیگری را روشن نکنید و درها را باز نکنید؛ زیرا این کار می‌تواند مولتی‌متر را損壞 (تخریب) کند.

برای یافتن مدار معیوب، ابتدا جعبه فیوز زیر کاپوت را بررسی کنید. فیوزها را یکی‌یکو با گیره بیرون بکشید و هر بار مولتی‌متر را مشاهده کنید. سپس فیوز را جای خود برگردانید و به سراغ فیوز بعدی بروید. هر فیوزی که با خارج کردن آن، عدد آمپر به زیر حد نرمال برسد، مربوط به مدار معیوب است.

اگر جعبه فیوزهای زیر داشبورد (سمت راننده و سرنشین) وجود دارد، آن‌ها را نیز بررسی کنید. ابتدا مولتی‌متر را از باتری جدا کنید. سوئیچ دو در جلو را با گیره یا ابزار مشابه در حالت باز قفل کنید تا لازم نباشد به ازای باز و بسته کردن درها، مولتی‌متر را جدا و وصل کنید. تمام مراحل بالا را روی این فیوزها نیز تکرار کنید.

اطلاعات مدارهای تجهیزات جانبی مانند رادیو، چراغ‌ها و… روی در جعبه فیوزها نوشته شده است؛ بنابراین به راحتی می‌توانید قطعات مقصر را شناسایی کنید.

روش سوم: تست تخلیه باتری از نظر کم شدن ولتاژ

در خودروهای جدید که واحدهای کنترل زیادی دارند، طبق معمول باید ۳۰ دقیقه صبر کنید تا به طور کامل خاموش شوند. در روش قبلی (آمپراژ)، قطع باتری برای تست ممکن است برخی واحدها را ریست (بازنشانی) کند و باعث شود منبع برق دزدی آشکار نشود.

آزمایش افت ولتاژ برای خودروهای جدید و قدیمی قابل انجام است. این روش کاهش ولتاژ ناشی از افزایش مقاومت به دلیل گرمای جریان الکتریکی در یک مدار را مشخص می‌کند.

برای این کار پراب‌های مولتی‌متر باید نوک تیز داشته باشند تا به دو نقطه کوچک پشت هر فیوز تماس یابند.

با مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو، زمان کامل خاموش شدن تمام واحدها را بیابید (معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه، در برخی موارد تا ۸ ساعت).

مولتی‌متر را روی مقیاس میلی‌ولت تنظیم و روشن کنید.

ابتدا افت ولتاژ را در فیوز مدارهای ساعت، استریو و کامپیوتر ماشین تست کنید که مصرف قابل توجهی دارند. از مقادیر آن‌ها به عنوان مرجع استفاده کنید. دو نقطه تست پشت هر فیوز را با پراب‌های نوک‌تیز تماس دهید (فیوزها را خارج نکنید) و اعداد نمایشگر را بخوانید.

این کار را برای فیوزهای زیر داشبورد و زیر کاپوت نیز انجام دهید. اگر مدارها برق دزدی نداشته باشند، افت ولتاژ روی صفر میلی‌ولت خواهد بود. هر جا افت ولتاژ مشاهده شد، آن قطعه یا مدار مقصر است.

پس از یافتن عامل برق دزدی، در صورت نیاز به تعویض قطعه یا سیم‌کشی، بهتر است کار را به مکانیک متخصص بسپارید.

جمع‌بندی

برق دزدی ماشین یکی از مشکلات رایج در خودروهای پرکارکرد و قدیمی است. این پدیده بیشتر ناشی از فرسودگی قطعات است، اما مونتاژ ضعیف، استفاده از تجهیزات برکی بی‌کیفیت یا غیراستاندارد و دخالت افراد غیرمتخصص در سیستم برقی نیز می‌تواند باعث آن شود.

برای حفظ سلامت سیستم برقی، توصیه می‌شود خودرو هر هفته یک بار روشن و کارکرده شود. در بازدیدهای هفتگی می‌توان از بروز مشکل برق دزدی آگاه شد. بروز این عیب هزینه‌های سنگینی را به دوش راننده می‌گذارد، زیرا تعویض یا تعمیر باتری و دینام هزینه‌بر است.

سوالات متداول