به گزارش آیندگان، نازیلا یوسفی مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو در گفتگو با ایفدانا بر ابعاد بحرانی مقاومت میکروبی تأکید کرد و این پدیده را یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت عمومی در مقیاس جهانی توصیف نمود.
وی با اشاره به پیچیدگیهای مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها، بیان داشت که تمرکز صرف بر روی میزان مصرف کافی نیست، بلکه نوع داروی انتخابشده، تناسب آن با عفونت هدف و شرایط بالینی بیمار، ستونهای فقرات یک استراتژی موثر محسوب میشوند. تجویز بیدلیل این داروها برای بیماریهای ویروسی همچون سرماخوردگی و آنفلوانزا، نه تنها فایده درمانی ندارد، بلکه موتور محرک گسترش مقاومتهای میکروبی است.
سازمان جهانی بهداشت در نظام آنتیبیوتیکها را در سه دسته دسترسی، مراقبت و ذخیره طبقهبندی کرده است. بر اساس توصیههای این سازمان، حداقل هفتاد درصد مصرف باید مختص گروه دسترسی باشد که شامل داروهای انتخاب اول برای عفونتهای رایج میشود. اما بررسیهای انجامشده در کشور نشان میدهد که ترکیب مصرف با این استاندارد مطلوب همسو نیست و سهم بالای گروه مراقبت، زنگ خطر را برای بازنگری جدی در الگوی تجویز به صدا در آورده است.
این نوسازی در نگاه به مصرف دارو، تنها یک مسأله آماری محسوب نمیشود، بلکه شاخصی کلیدی برای سنجش کیفیت تجویز و ضرورت مداخلههای هدفمند در نظام درمان است. یوسفی با استناد به شعار امسال سازمان جهانی بهداست با مضمون سلامت یکپارچه، اقدام یکپارچه، یادآور شد که مقاومت میکروبی مرزی بین سلامت انسان، حیوانات، تولید غذا و محیط زیست نمیشناسد. در نتیجه، مقابله موثر مستلزم همافزایی منسجم بین نظام سلامت، دامپزشکی، کشاورزی و حفاظت محیط زیست است.
مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها در کنار پیشگیری از عفونتها، تشخیص دقیق و مدیریت پسماندهای دارویی، باید بهعنوان المانهای یک برنامه جامع دنبال گردد. کاهش حجم مصرف به تنهایی راهحل کامل نخواهد بود، اصلاح شیوه تجویز و مصرف در تمامی بخشهای مرتبط، شرط حفظ اثربخشی این داروها است. هدف نهایی، اطمینان از انتخاب صحیح دارو، تجویز بهموقع و مصرف متناسب با نیاز واقعی بیمار است تا سرمایه اثربخشی آنتیبیوتیکها برای نسلهای امروز و فردا مصون بماند.
تحلیل وضعیت فعلی نشان میدهد که فاصله بین الگوهای موجود و استانداردهای بینالمللی، فرصتهایی برای بهبود سیستم تجویز، تقویت نظارت بر داروخانهها و آموزش مداوم کادرهای پزشکی ایجاد کرده است. تجربههای کشورهای موفق در اجرای برنامههای مدیریت میکروبی، نمادین است که اراده سیاسی، سرمایهگذاری بر زیرساختهای اطلاعاتی و مشارکت فعال مردم، روند مقاومت را معکوس نماید.
یوسفی در پایان بر ضرورت همکاری مداوم بین تمامی ارکان نظام سلامت، بخشهای هممرتبط و جامعه مردم تأکید ورزید. حفظ اثربخشی آنتیبیوتیکها، وظیفهای مشترک است که در انجام آن، هر مقصری هزینهای برای آینده خواهد داشت. تنها با نگاه جامع، برنامهریزی دقیق و اجرا پیوسته، میتوان از این ثروت دارویی به عنوان خط دفاعی پایدار در برابر عفونتها محافظت کرد.