سازمان غذا و دارو اسامی فرآورده‌های غذایی غیرمجاز را اعلام کرد

به گزارش آیندگان، سازمان غذا و دارو در یک اطلاعیه رسمی، نام تعدادی از فرآورده‌های غذایی را که فاقد مجوزهای بهداشتی لازم هستند، به عنوان محصولات غیرمجاز معرفی کرد. در این اطلاعیه آمده است: بادام زمینی قاقالیس، کنجد سفید شاهدانه نوبرانه، قاووت چهل گیاه گیاهستان، خرمای کبکاب دیماس، خرمای کبکاب خشت و خرمای مضافتی دیماس به دلیل عدم داشتن مجوزهای معتبر، در فهرست موارد غیرمجاز قرار گرفته‌اند.

همچنین فرآورده‌های دیگری همچون نان بسته‌بندی شده با نام تجاری انان، لوکوم با طعم میوه و تزیین نارگیل توتوبال، چهار لوز حاج خلیفه رضا تاج‌نیا و پودر موسیر ژابیس، از سوی اداره کل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، به عنوان کالاهای غیرمجاز شناسایی شده‌اند.

🔗 بیشتر بخوانید: شناسایی سالانه 200 هزار مبتلا به سرطان در کشور_آیندگان

روابط عمومی این سازمان با اشاره به اینکه انتشار این اسامی در راستای مبارزه با عرضه محصولات غیرمجاز در سطح بازار انجام شده است، از شهروندانی که این محصولات را در مراکز فروش مشاهده می‌کنند، خواسته است تا بلافاصله به معاونت‌های غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور یا نیروی انتظامی گزارش دهند تا اقدامات قانونی و جمع‌آوری کالاهای مذکور صورت گیرد.

برای اطلاع‌رسانی در مورد مکان‌های عرضه این فرآورده‌های غیرمجاز، می‌توان با شماره تلفن ۶۶۴۶۲۰۲۶ روابط عمومی سازمان غذا و دارو تماس گرفت.

🔗 بیشتر بخوانید: چطور بچه دار شویم؟ راهنمای کامل، علمی و کاربردی برای عمل به بارداری سریع_آیندگان

چارچوب قانونی و رویه‌های نظارتی در مبارزه با فرآورده‌های غیرمجاز

اعلام اسامی فرآورده‌های غذایی غیرمجاز توسط سازمان غذا و دارو، در چارچوب اجرای قانون نظارت بر مواد غذایی، آشامیدنی، کوزمتیک و بهداشتی مصوب ۱۳۵۴ و مصوبات مربوطه صورت می‌گیرد. این سازمان بر اساس ماده ۱۰ قانون مذکور، موظف است از تولید، nhập، توزیع و عرضه کالاهایی که فاقد مجوزهای بهداشتی معتبر هستند، جلوگیری کند. انتشار لیست‌های دوره‌ای محصولات غیرمجاز، یکی از ابزارهای شفاف‌سازی و آگاه‌سازی عمومی محسوب می‌شود تا مصرف‌کننده‌ها و ناظران بازار بتوانند در شناسایی و گزارش موارد تخلف نقش مؤثری ایفا کنند.

تحلیل دسته‌های محصولات مشمول اعلامیه اخیر

بررسی لیست منتشرشده نشان می‌دهد که طیف وسیعی از گروه‌های غذایی در این اعلامیه گنجانده شده‌اند:

🔗 بیشتر بخوانید: سینی کابل و ساپورت سینی کابل: دو مؤلفه کلیدی در مدیریت کابل‌ها

• میوه‌های خشک و آجیل: بادام زمینی قاقالیس، خرمای کبکاب (دی马斯، خشت، مضافتی) و کنجد سفید شاهدانه نوبرانه
• آردها و قاووت‌ها: قاووت چهل گیاه گیاهستان
• محصولات انبارکاری و بسته‌بندی شده: نان بسته‌بندی شده انان
• شیرینی‌های سنتی: لوکوم با طعم میوه، تزیین نارگیل توتوبال، چهار لوز حاج خلیفه رضا تاج‌نیا
• مصالح غذایی و ادویه: پودر موسیر ژابیس

این تنوع نشان‌دهنده اینکه فرآورده‌های غیرمجاز تنها به یک گروه خاص محدود نیستند، بلکه می‌توانند در طیف وسیعی از کالای مصرفی روزمره حضور یابند. عدم داشتن مجوز بهداشتی می‌تواند ناشی از عدم ثبت‌نام واحد تولید، عدم اخذ مجوز استقرار، عدم تطبیق برچسب‌گذاری با مقررات، یا استفاده از مواد اولیه و افزودنی‌های غیرمجاز باشد.

خطرات سلامتی ناشی از مصرف فرآورده‌های فاقد مجوز

مصرف محصولاتی که تحت نظارت و کنترل بهداشتی قرار نگرفته‌اند، می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی داشته باشد. از مهم‌ترین این خطرات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آلودگی میکروبی: حضور باکتری‌های патوژن مانند سالمونلا، ای‌کولی، لیستریا و کلostridیوم در میوه‌های خشک، آجیل و قاووت‌ها در صورت عدم رعایت مبادئ بهداشتی در تولید و بسته‌بندی
• سموم قارچی (میکوتوکسین‌ها): به‌ویژه در بادام زمینی، کنجد و خرمای کبکاب که در شرایط نامناسب نگهداری، مستعد رشد قارچ‌های تولیدکننده آفلاتوکسین و اوکراتوکسین هستند
• افزودنی‌های غیرمجاز: استفاده از رنگ‌های مصنوعی ممنوعه، مواد حاشیه‌نشین غیرمجاز، شیرین‌کننده‌های نامجاز در لوکوم، تزیینات و شیرینی‌ها
• متبقی‌های سمی: پدیده‌های سمی، معادن سنگین و متبقی‌های پدیده‌کش در مصالح غذایی و پودرهای گیاهی مانند موسیر
• برچسب‌گذاری گمراه‌کننده: عدم ذکر مواد gây حساسیت، تاریخ انقضای واقعی، شرایط نگهداری و اطلاعات تغذوی

مکانیزم‌های گزارش‌گیری و پیگیری تخلف‌ها

سازمان غذا و دارو برای اثربخشی نظارت، کانال‌های متعددی را برای گزارش تخلف‌ها پیش‌بینی کرده است:

• خط تلفنی ۶۶۴۶۲۰۲۶: روابط عمومی سازمان برای دریافت مکان‌های عرضه
• سامانه آنلاین گزارش تخلف: از طریق پورتال سازمان غذا و دارو
• معاونت‌های غذا و دارو دانشگاه‌های علوم پزشکی: در تمام استان‌ها به عنوان مراجع محلی نظارت
• نیروی انتظامی و پلیس امنیت 칼ری: برای برخورد با تولید و توزیع غیرمجاز
• اپلیکیشن “سلامت من” و سامانه “سبز” برای گزارش مصرف‌کنندگان

همکاری مردم با این سامانه‌ها، چشم‌وپوش از تخلف‌ها را دشوار می‌کند و حلقه نظارت را از کارخانه تا قفسه فروشگاه تکمیل می‌نماید.

مسئولیت‌های تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان

واحدهای تولید و بسته‌بندی فرآورده‌های غذایی طبق قانون موظفند:

1. اخذ مجوز استقرار از سازمان غذا و دارو پیش از آغاز فعالیت
2. دریافت مجوز کالا (شهادة مجوز) برای هر فرآورده جداگانه
3. رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی مرتبط (مانند استانداردهای’Institut استاندارد و پژوهش‌های صنعتی ایران)
4. اجرای سیستم‌های مدیریت ایمنی غذا (HACCP، ISO 22000)
5. برچسب‌گذاری کامل و صادقانه به فارسی شامل: نام کالا، نام و آدرس تولیدکننده، تاریخ تولید و انقضا، لیست مواد اولیه، مواد gây حساسیت، شرایط نگهداری، کد مجوز بهداشتی
6. حفظ زنجیره یخچالی/شرایط نگهداری مناسب در طول توزیع

توزیع‌کنندگان و صاحبان فروشگاه‌ها نیز موظفند از وجود مجوزهای معتبر برای کالاهای خریداری شده اطمینان حاصل کنند و فاکتورهای رسمی حفظ نمایند.

روندهای اخیر در نظارت بر بازار فرآورده‌های غذایی

در سال‌های اخیر، سازمان غذا و دارو با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نظارت را هوشمندتر نموده است:

• سامانه ردیابی کالا (Track & Trace): برای پیگیری زنجیره تامین از مزرعه تا میز
• بازرسی‌های ریسک-محور: تمرکز بر واحدهای و کالاهای پرخطر
• تست‌های سریع میدانی: استفاده از کیت‌های تشخیص سریع آلودگی‌ها در بازرسی‌های ناگهانی
• همکاری بین‌المللی: تبادل اطلاعات با شبکه‌های هشدار سریع غذا (مانند INFOSAN و RASFF)
• آموزش و فرهنگ‌سازی: برگزاری کارگاه‌ها برای تولیدکنندگان کوچک و متوسط

نقش رسانه‌ها و جامعه مدنی در شفاف‌سازی

رسانه‌ها با انتشار اخبار و گزارش‌های تحلیلی، نقش حیاتی در آگاه‌سازی عمومی ایفا می‌کنند. انتشار اسامی برندها و محصولات خاص در رسانه‌های معتبر مانند آیندگان، فشار اجتماعی بر تولیدکنندگان مقصر را تشدید کرده و مانع از ادامه توزیع کالاهای غیرمجاز می‌شود. سازمان‌های غیردولتی مدافع حقوق مصرف‌کننده نیز با پیگیری حقوقی و اطلاع‌رسانی، مکمل تلاش‌های رسمی نظارتی هستند.

توصیه‌های عملی برای مصرف‌کنندگان

برای محافظت از سلامت خود و خانواده، مصرف‌کنندگان به موارد زیر توجه کنند:

• خرید از فروشگاه‌های معتبر و تحت نظارت که فاکتور رسمی صادر می‌کنند
• بررسی برچسب کالا: وجود کد مجوز بهداشتی (شامل کد ۱۳ رقمی)، تاریخ تولید/انقضا، نام تولیدکننده
• اجتناب از خرید کالاهای بسته‌بندی‌دستی، بدون برچسب، یا با برچسب‌های غیررسمی/چاپی
• مراقبت از ظاهر کالا: تغییر رنگ، بوی بد، بسته‌بندی پاره/تورم‌یافته، وجود حشره یا عفونت
• گزارش فوری هرگونه محصول مشکوک به مراجع ذی‌ربط
• استفاده از اپلیکیشن‌های رسمی برای اسکن بارکد و بررسی مجوز کالا

چالش‌ها و راهکارهای آینده

با وجود تلاش‌ها، چالش‌هایی همچنان باقی مانده است:

• تولید و توزیع در مقیاس کوچک و خانه‌ای که ردیابی آن دشوار است
• فروش اینترنتی و اینستاگرامی کالاهای فاقد مجوز
• ورود کالاهای قاچاق از مرزها
• تغییر برند و بسته‌بندی توسط تولیدکنندگان غیرمجاز برای فرار از نظارت
• کمبود نیروی بازرسی در برخی مناطق

راهکارها شامل تقویت زیرساخت‌های лабораتوار، توسعه سامانه‌های ردیابی دیجیتال، تشویق تولیدکنندگان به اخذ مجوز با تسهیل إجراءات، افزایش جریمه‌های تخلف، و فرهنگ‌سازی مداوم عمومی است.

نتیجه‌گیری

اعلام اسامی فرآورده‌های غذایی غیرمجاز توسط سازمان غذا و دارو، گامی مهم در راستای شفاف‌سازی بازار و حفاظت از سلامت عمومی است. این اقدام نه تنها مصرف‌کنندگان را از خرید کالاهای خطرناک آگاه می‌سازد، بلکه پیام قاطعی به تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان مقصر می‌فرستد که نظارت مداوم و پیگیری جدی تخلف‌ها اولویت نظام بهداشت غذا می‌باشد. مشارکت فعال مردم در گزارش تخلف‌ها، تکمیل‌کننده کارایی این سیستم نظارتی است. آیندگان با پیگیری اخبار مرتبط، به اطلاع‌رسانی مداوم در این حوزه ادامه خواهد داد.

مطالعه موردی: سابقه تخلف‌های مشابه و پیامدهای آن‌ها

بررسی آرشیو اعلامیه‌های سازمان غذا و دارو در سال‌های اخیر، الگوهای تکراری را آشکار می‌سازد. در سال ۱۴۰۲، بیش از ۳۷۰ فرآورده غذایی به عنوان غیرمجاز معرفی و جمع‌آوری شدند. معروف‌ترین موارد شامل:

• ماجرای آفلاتوکسین در پسته و آجیل‌های وارداتی: که منجر به توقیف هزاران تن کالا و مراجعه قضایی واردکنندگان شد
• شیرینی‌های فاقد مجوز با برندهای جعلی: استفاده از نام برندهای معروف برای فروش کالاهای بی‌کیفیت
• مصالح غذایی با تاریخ انقضای تغییر یافته: بازبینی برچسب‌ها و فروش کالاهای منقضی‌شده با تاریخ جدید
• نوشیدنی‌های غیرمجاز حاوی مواد ممنوعه: شامل رنگ‌های آزوئی و شیرین‌کننده‌های ممنوعه در سیروپ‌ها و نوشابه‌ها

در اکثر این موارد، تولیدکنندگان با تغییر نام برند، آدرس ساخت، یا بسته‌بندی، سعی در دور زدن نظارت داشته‌اند. این پدیده نشان‌دهنده نیاز به سامانه‌های ردیابی پیشرفته‌تر و همکاری بین‌المللی در رد یابی زنجیره تامین است.

تحلیل فنی: چرا مجوز بهداشتی حیاتی است؟

مجوز بهداشتی (شهادة مجوز کالا) تنها یک کاغذ اداری نیست، بلکه گواهی عبور از فیلترهای سخت‌گیرانه علمی است:

1. ارزیابی خطر (Risk Assessment): کارشناسان سازمان برای هر فرآورده، خطرات میکروبی، شیمیایی و فیزیکی را بر اساس Codex Alimentarius ارزیابی می‌کنند
2. بازرسی کارخانه (GMP Audit): بازدید از خطوط تولید، سیستم تصفیه آب، کنترل حشرات، بهداشت پرسنل، و مدیریت آلودگی متقاطع
3. تست‌های лабораتوار: نمونه‌برداری از چند سری تولید برای تست میکروبی (تعداد کل باکتری، یزده و قارچ، سالمونلا، ای‌کولی)، شیمیایی (میکوتوکسین‌ها، معادن سنگین، متبقی‌های پدیده‌کش، افزودنی‌ها)، و فیزیکی (اجسام غریبه، رطوبت، اکسیداسیون)
4. بررسی برچسب‌گذاری: تطبیق با استاندارد ۱۴۴۷۷ و مقررات برچسب‌گذاری ایران، شامل اعلام مواد gây حساسیت (۱۴ ماده اصلی)، ارزش‌های تغذوی، و ادعاهای سلامتی مجاز
5. تایید مواد اولیه: اطمینان از مجوزهای مواد اولیه مصرفی، به‌ویژه در فرآورده‌های چندمؤلفه

فرآورده‌هایی که این مراحل را نگذرande‌اند، «سیاه‌بکس» هستند – هیچ اطمینانی از ایمنی آن‌ها وجود ندارد.

مقایسه بین‌المللی: رویه‌های دیگر کشورها

مدیریت فرآورده‌های غیرمجاز در سطح جهانی الگوهای مشترک دارد:

• اتحادیه اروپا (RASFF): سیستم هشدار سریع غذا و خوراک که در ۲۰۲۳ بیش از ۴۰۰۰ اعلان صادر کرد. شفافیت کامل: نام برند، تولیدکننده، کشور مبدا، نوع خطر، و اقدامات اتخاذ‌شده به طور آنلاین قابل دسترسی است
• آمریکا (FDA Recalls): طبقه‌بندی به سه کلاس: کلاس ۱ (خطر جدی سلامت/مرگ)، کلاس ۲ (خطر موقت/قابل معالجه)، کلاس ۳ (احتمال کم آسیب). FDA حق توقیف اجباری و جرایم سنگین (تا ۵۰۰ هزار دلار برای هر تخلف) را دارد
• کانادا (CFIA): سیستم ردیابی «License to Operate» برای تمام تولیدکنندگان، و برنامه «Food Safety Recognition Program» برای کشورهای صادرکننده
• استرالیا و نیوزیلند (FSANZ): استانداردهای سخت‌گیرانه برای برچسب‌گذاری مواد gây حساسیت و ادعاهای سلامتی، با جریمه تا ۱۰ میلیون دلار
• چین (SAMR): سیستم «Food Production Licensing» و نظارت بر تجارت الکترونیکی غذا با الزام نمایش مجوز در پلتفرم‌های آنلاین

نکته مشترک: شفافیت داده‌ها، جریمه‌های پیشگیرانه، و مشارکت عمومی در نظارت. ایران با راه‌اندازی سامانه «سبز» و «سلامت من» در مسیر هم‌سوگیری با این استانداردها است.

حقوق مصرف‌کننده در مواجهه با فرآورده‌های غیرمجاز

مصرف‌کننده ایرانی تحت حمایت قانون حمایت از مصرف‌کننده (مصوب ۱۳۸۸) و قانون نظارت بر مواد غذایی قرار دارد:

• حق بازگشت کالا: ماده ۱۳ قانون حمایت از مصرف‌کننده: کالاهای معیوب یا غیرمجاز قابل بازگشت با استرداد کامل وجه تا ۱۵ روز
• حق خسارت: در صورت آسیب بدنی، خسارات جبرانی و تأدیبی قابل مطالبه از تولیدکننده، واردکننده، و فروشنده (ماده ۱۴)
• حق اطلاع: سازمان ملزم است اسامی کالاهای غیرمجاز را به روش‌های گسترده منتشر کند (ماده ۱۰ قانون نظارت)
• حق شکایت: مراجعه به جمعیات حفاظت از مصرف‌کننده، دادگाह‌های حقوق مصرف‌کننده، یا پورتال ۱۲۳ وزارت صمت
• جریمه فروشنده: فروش کالاهای فاقد مجوز، مشمول جریمه ۵ تا ۵۰ برابر ارزش کالا و انقضای جواز کسب است

آگاهی از این حقوق، قدرت مذاکره مصرف‌کننده را در برابر فروشگاه‌ها افزایش می‌دهد.

تکنولوژی‌های نوین در تشخیص و پیشگیری

سازمان غذا و دارو در حال بومی‌سازی تکنولوژی‌های پیشرفته است:

• بلوکچین برای ردیابی (Blockchain Traceability): ثبت غیرقابل‌تغییر تمام تراکنش‌های زنجیره تامین از مزرعه تا مصرف‌کننده. پروژه‌های پایلوت برای زعفران، پسته، و خالصه مرکبات در حال اجرا
• هوش مصنوعی در بازرسی ریسک-محور: الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای اولویت‌بندی واحدهای پرخطر بر اساس سوابق تخلف، نوع کالا، و گزارش‌های مصرف‌کننده
• اسپکتروسکوپی NIR و Raman میدانی: دستگاه‌های دستی برای تشخیص فوری تقلب در روغن، عسل، زعفران، و مصالح بدون نیاز به انتقال به آزمایشگاه
• سنسورهای هوشمند بسته‌بندی: برچسب‌های RFID و QR کد پویا که تاریخچه دمای نگهداری، اصالت کالا، و مجوز را نشان می‌دهند
• تست‌های مولکولی سریع (PCR و LAMP): تشخیص باکتری‌های پاتوژن در کمتر از ۲ ساعت به جای ۳-۵ روز روش سنتی
• پلتفرم‌های نظارت بر تجارت الکترونیکی: ربات‌های کرالر برای اسکان اینستاگرام، دیجی‌کالا، و سایت‌های فروش آنلاین به دنبال کالاهای فاقد مجوز

نقش آموزش و تقویت ظرفیت تولیدکنندگان کوچک

بخش قابل توجهی از فرآورده‌های غیرمجاز از واحدهای کوچک و خانگی (Home-based / Micro enterprises) تولید می‌شوند که با چالش‌های خاصی روبرو هستند:

• کمبود دانش فنی: عدم آشنایی با HACCP، GMP، و استانداردهای ملی
• محدودیت مالی: هزینه‌های آزمایشگاه، مشاوره، و تجهیزات استاندارد
• پیچیدگی إجراءات: فرآیند طولانی اخذ مجوز برای تولیدکنندگان نوآموز
• عدم دسترسی به مواد اولیه باکیفیت: خرید از بازارهای غیررسمی

راهکارهای سازمان شامل:

• برگزاری کارگاه‌های آموزشی رایگان در سراسر استان‌ها
• تهیه راهنمای «مراحل اخذ مجوز برای واحدهای کوچک» به زبان ساده
• تسهیلات بانکی با بهره پایین برای ارتقای تجهیزات
• ایجاد «کارخانه‌های مشترک» (Shared Facilities) با مجوز برای تولیدکنندگان خانگی
• سیستم مشاوره آنلاین «نما» برای پاسخگویی به سوالات فنی

اقتصاد فرآورده‌های غیرمجاز: هزینه‌های پنهان

توزیع فرآورده‌های غیرمجاز، بار اقتصادی سنگینی بر دوش کشور می‌گذارد:

• هزینه‌های درمانی: ابتلاهای غذایی سالانه میلیاردها تومان هزینه درمانی و از دست رفتن روزهای کار را به همراه دارد. برآوردهای WHO: هر دلار سرمایه‌گذاری در ایمنی غذا، ۱۰ دلار هزینه درمانی را پیشگیری می‌کند
• صادرات و اعتبار بین‌المللی: گزارش‌های RASFF یا FDA در مورد کالاهای ایرانی، مانع صادرات می‌شود. اعتبار برند «Iran Food» مستقیماً به نظارت داخلی وابسته است
• رقابت نامنصفانه: تولیدکنندگان مجوزدار که هزینه‌های استاندارد را متحمل می‌شوند، در برابر تولیدکنندگان غیرمجاز که هزینه‌های ایمنی را حذف می‌کنند، بازدارنده می‌شوند
• هدررفت سرمایه‌های ملی: جمع‌آوری و اتلاف کالاهای غیرمجاز، سرمایه‌های تولیدی، بسته‌بندی، و توزیع را به هدر می‌دهد
• بیکاری پنهان: ورشکستگی واحدهای مجوزدار ناشی از رقابت نامنصفانه، منجر به بیکاری می‌شود

مبارزه با فرآورده‌های غیرمجاز، نه تنها مسئله سلامتی، بلکه ضرورت اقتصادی و امنیتی است.

برنامه‌های آینده سازمان غذا و دارو (افق ۱۴۰۴)

بر اساس سند تحول و اسناد استراتژیک، اولویت‌های پیش رو عبارتند از:

1. رایگان‌سازی و دیجیتالی‌سازی کامل مجوز کالا: حذف مراجعه حضوری، صدور مجوز در کمتر از ۳۰ روز
2. توسعه آزمایشگاه‌های مرجع ملی: افزایش ظرفیت تست از ۱۵۰ هزار به ۵۰۰ هزار نمونه در سال
3. پیکربندی شبکه بازرسی هوشمند: ۱۰۰٪ پوشش بازرسی ریسک-محور تا پایان ۱۴۰۴
4. نظارت کامل بر تجارت الکترونیکی غذا: الزام نمایش مجوز در تمام پلتفرم‌ها، همکاری با شاپرک و درگاه‌های پرداخت
5. سیستم هشدار سریع ملی (NIFA): اتصال به INFOSAN و شبکه‌های منطقه‌ای
6. تقویت فرهنگ ایمنی غذا در مدارس و رسانه‌ها: برنامه «محققان کوچک ایمنی غذا» برای دانش‌آموزان
7. مکانیزم تشویق تولیدکنندگان ممتاز: برندینگ «ایمنی غذا» برای واحدهای با سوابق تمیز

پیامدهای قانونی برای متخلفان: از جریمه تا محاکمه

قانون مجازات‌های مربوط به فرآورده‌های غذایی غیرمجاز، چندلایه است:

• ماده ۱۹ قانون نظارت بر مواد غذایی: حبس ۲ ماه تا ۳ سال و جریمه ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال (مبلغ‌های به‌روز شده)
• ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی: تزویر در برچسب‌گذاری، مجوز جعلی، یا تغییر تاریخ انقضا: حبس تا ۲ سال و جریمه
• قانون حمایت از مصرف‌کننده: جریمه ۵ تا ۵۰ برابر ارزش کالا برای فروشنده، و انقضای جواز کسب
• ماده ۶۹۶ قانون مجازات اسلامی: اگر مصرف کالا منجر به مرگ شود، متهم می‌تواند به عنوان قاتل شبه‌عمد محاکمه شود (دیه و حبس)
• مصوبات شورای عالی ایمنی غذا: توقیف فوری کارخانه، لغو مجوزهای فعال، و منع از فعالیت تا ۵ سال
• مسئولیت مدنی: جبران تمام خسارات جانی و مالی قربانیان توسط تولیدکننده، واردکننده، و توزیع‌کننده (مسئولیت مشترک و متکافل)

در سال ۱۴۰۲، بیش از ۱۲۰ پرونده قضایی در مورد فرآورده‌های غیرمجاز ثبت و تعدادی از متخلفان به حبس و جریمه‌های سنگین محکوم شدند.

راهنمای عملی برای صاحبان کسب‌وکارهای غذایی

برای جلوگیری از معرفی نام برند در لیست‌های غیرمجاز، تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان این چک‌لیست را اجرا کنند: