به گزارش آیندگان، نیما موسوی عضو هیئتمدیره انجمن رادیوانکولوژی ایران در گفتگو با خبرگزاری مهر به مناسبت روز جهانی آگاهیبخشی درباره سرطان پانکراس، بر چالشهای تشخیص و درمان این بیماری تأکید کرد.
این متخصص رادیوانکولوژی در آغاز سخنانش به جای آمار شیوع، از جایگاه آناتومیک پانکراس در بدنه سخن گفت. غدهای در قسمت فوقانی شکم و پشت معده قرار دارد که هم در تنظیم قند خون نقش دارد و هم در فرآیند هضم غذا دخالت میکند. مجاورت این عضو با عروق حیاتی شکمی، جراحی تومورهای موضعی را به کار پرپیچیدگیای تبدیل کرده است.
موسوی اشاره کرد که سرطان پانکراس اگرچه در مقایسه با سایر سرطانهای دستگاه گوارش کمتر دیده میشود، اما به دلیل سکوت در مراحل اولیه، اغلب در مراحل پیشرفته کشف میشود. این تأخیر در تشخیص، روند درمانی را به شدت دشوار میسازد. وی درد مداوم بخش بالا شکم که به پشت’ میکند، کاهش وزن بیدلیل، زردی پوست و چشمها و بیاشتهایی را علائم هشداردهنده معرفی کرد و توصیه کرد که در صورت تداوم این نشانهها، مراجعه به پزشک ضروری است.
در بخش درمان، جراحی به عنوان فرصت اصلی بهبودی برای تومورهای قابل برداشت معرفی شد. عمل ویپل، شناختهشدهترین روش جراحی در این حوزه، نام آلن ویپل را به یاد میآورد که متولد شهر ارومیه ایران بوده است. این نکته تاریخی، ریشههای علمی ایران را در جراحی مدرن پانکراس نشان میدهد.
پیشرفت تکنیکهای رادیوتراپی، امکان هدفگیری دقیق تومور و حفظ بافتهای سالم را فراهم آورده است. این روش علاوه بر جایگاه استاندارد در پروتکلهای درمانی، در موارد غیرقابل عمل برای کنترل موضعی، تسکین درد و بهبود علائم به کار میرود. شیمیدرمانی نیز ستون سوم مثلث درمانی باقی مانده است.
گزارشهای اخیر کنگره انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) نتایج امیدوارکنندهای درباره داروهای نوین برای بیماران پیشرفته آورده است. اگرچه این دستاوردها درمان قطعی یا دسترسی همگانی را تضمین نمیکنند، اما نشاندهنده حرکت علم به سوی افقهای تازه است.
موسوی بر ضرورت توزیع عادلانه داروها و تکنولوژیهای نوین در سراسر کشور تأکید کرد. بهروزرسازی تجهیزات رادیوتراپی در مراکز دولتی و دانشگاهی، گامی اساسی برای برابری در دسترسی به خدمات پیشرفته است. توسعه زیرساختها باید طوری تدارک دیده شود که بیمار در هر نقطهای از جغرافیای ایران بتواند از آخرین متدها بهرهمند شود.
ابعاد مراقبتی فراتر از درمانهای مستقیم، در سرطان پانکراس اهمیت حیاتی پیدا میکند. کنترل درد، حمایت تغذیهای و روانی، و حفظ کیفیت زندگی باید در کنار پروتکلهای اصلی قرار گیرند. تیمهای چندتخصصی پزشکی، کلید انتخاب بهترین استراتژی برای هر بیمار منفرد هستند.
این بیماری همچنان یکی از چالشهای جدی علم پزشکی باقی مانده، اما ترکیبی از آگاهی عمومی، مراجعه بهموقع به مراکز تخصصی، انتخاب درمان شخصیسازی و دسترسی به نوآوریها میتواند معادله نتایج را تغییر دهد. شناخت واقعیتها نباید مبنای یأس قرار گیرد، بلکه باید موتور امید و اقدام آگاهانه برای بیماران و خانوادههایشان باشد.