به گزارش آیندگان، سیدمسعود خاتمی رئیس قطب علمی تروما کشور، در گفتگو با خبرنگار مهر بر ابعاد گسترده و هزینههای سنگین تروما در ایران تأکید کرد و گفت تروما به معنای جراحت است و شایعترین عامل آن در کشور تصادفات جادهای میباشد. اگرچه آسیبهای ناشی از زلزله و سایر حوادث نیز در این چارچوب قرار میگیرند، اما تصادفات جادهای به دلیل گستردگی و تکرار بالا، یکی از مهمترین مصادیق تروما محسوب میشوند.
وی با اشاره به عدم دسترسی به آمار دقیق هزینههای سالانه این حوزه، بیان کرد هزینههای ناشی از تروما کمرشکن است و برای محاسبه مجموع آن باید به وزارت بهداشت و مجموعه درمان مراجعه کرد، چراکه این هزینهها از بخشهای مختلفی تشکیل شده و نیاز به بررسی و تجمیع جداگانه هر بخش دارد.
خاتمی با اشاره به پیگیریهای چندساله خود برای ایجاد مراکز تخصصی درمان تروما، توضیح داد در حال حاضر بسیاری از مصدومان در بیمارستانهای عمومی بستری میشوند، در حالی که ضرورت دارد مراکز ویژهای برای پذیرش و درمان این بیماران تاسیس شود. ما در گذشته موضوع راهاندازی یک مرکز تخصصی تروما در تهران را دنبال کردیم و حتی این مسئله در دوره شهرداری آقای قالیباف مطرح شد، اما طرح آنطور که انتظار داشتیم پیش نرفت.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورها در ایجاد مراکز تخصصی درمان آسیبهای ستون فقرات ادامه داد در کشورهای مختلف مراکزی با عنوان اسپاینال سنتر برای درمان جراحتهای ستون فقرات فعالیت میکنند که من شخصا از تعدادی از این مراکز بازدید کردهام. این تجربه نشان میدهد که میتوان خدمات درمانی مربوط به آسیبهای خاص را در مراکز تخصصی و متمرکز ارائه کرد.
خاتمی با اشاره به بیمارستان میلاد تهران و طرحهای مطرحشده درباره کاربری تخصصی آن در گذشته اظهار کرد این مجموعه نیز قرار بود در مسیر ایجاد یک مرکز تخصصی درمان آسیبهای نخاعی قرار بگیرد، اما این موضوع به شکل مورد انتظار پیش نرفت. البته بیمارستان میلاد در حال حاضر خدمات درمانی خوبی به مردم ارائه میدهد، اما ضرورت ایجاد مراکز تخصصی برای درمان جراحتها همچنان وجود دارد و باید این الگو در حوزه تروما نیز مورد توجه قرار گیرد.
رئیس قطب علمی تروما در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره شدت تروماهای ناشی از جنگ و تفاوت آن با سایر آسیبها گفت شدت و نوع جراحتهای جنگی به ماهیت و شیوه درگیری بستگی دارد و نمیتوان همه جنگها را از نظر نوع آسیبها یکسان دانست. جنگ ایران و عراق عمدتا زمینی بود، اما در جنگهای امروزی بمباران و حملات هوایی نیز نقش پررنگی دارند و همین مسئله الگوی جراحتها را تغییر میدهد.
وی با اشاره به نمونههایی از بمبارانهای گسترده و تخریب شهری ادامه داد در شرایطی مانند آنچه در هیروشیما اتفاق افتاد، ممکن است حجم تخریب و جراحتها به اندازهای گسترده باشد که شرایط کاملا متفاوتی برای رسیدگی به مصدومان ایجاد شود؛ بنابراین ارزیابی شدت تروماهای جنگی بدون در نظر گرفتن نوع جنگ و شیوه حملات امکانپذیر نیست.
عدم وجود زیرساختهای متمرکز برای مدیریت تروما، نه تنها بار مالی سنگینی بر دوش نظام بهداشت و درمان میگذارد، بلکه فرصتهای حیاتی برای نجات جان مصدومان را نیز محدود میکند. تجربههای جهانی نشان میدهد که تمرکز تخصص و تجهیزات در مراکز متمرکز، نرخ مرارت و معلولیت را به طور قابلتوجهی کاهش میدهد.
در نتیجه، سیاستگذاران باید با درک عمق بحران، بودجه و برنامهریزیهای لازم را برای تاسیس شبکهای از مراکز تخصصی تروما در سراسر کشور فراهم آورند تا پاسخگوی نیازهای امروز و فردا باشند.