به گزارش آیندگان، تشکل بسیج دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی ایران در نامهای به شورای عالی انقلاب فرهنگی، بر ضرورت تطابق اهداف کمی پذیرش پزشک با واقعیتهای کیفی نظام آموزش تأکید کرده است. این تشکل برخاسته از میان خود دانشجویان، نگرانیهای عمیق خود را نه تنها در قالب آمارها، بلکه در بستر تجربه روزمره آموزشی در کلاسها، آزمایشگاهها و بخشهای بالینی بیان میکند.
ششدههای سال ۱۴۰۰، شورای عالی انقلاب فرهنگی با تصویب مادهواحدهای، کمی افزایش ظرفیت پذیرش را تدوین کرد و قانون برنامه هفتی نیز دستیابی به نسبت ۲۰ تا ۲۳ پزشک در هر دههزار نفر جمعیت را هدف قرار داد. اما متن نامه نشان میدهد که تحقق این اعداد، بدون توسعه موازی زیرساختهای آموزشی و درمانی، لزوما به ارتقای توان درمانی منجر نخواهد شد. امروز دانشگاههای علوم پزشکی با کمبود جدی در فضای کلاس، تجهیزات آزمایشگاهی، امکانات بالینی، کادر استادان و ظرفیت بیمارستانهای آموزشی روبرو هستند.
تحلیل میانی گره اصلی مسئله در فاصله ناگهانی میان سیاستگذاری در سطح ماکرو و اجرا در سطح میکرولایهی آموزش است؛ وقتی دانشجو در محیطی شلوغ و فاقد امکانات آموزش ببیند، مهارتهای بالینی او از ابتدا دچار نقص میشود و این نقص در سالهای آینده به عنوان خطای پزشکی یا عدم کفایت درمانی به چالش نظام سلامت تبدیل میگردد.
نامه همچنین بر جایگاه محوری وزارت بهداشت در سیاستگذاری مبتنی بر اسناد بالادستی تأکید میکند و میخواهد تصمیمگیری درباره تداوم یا اصلاح سیاست افزایش ظرفیت، بر پایه ارزیابی کارشناسی این وزارتخانه و نه تحت فشار اهداف عددی محض، صورت گیرد. کمبود پزشک در مناطق محروم نیز، طبق این دیدگاه، ریشه در توزیع نامتوازن نیرو، ضعف مشوقهای ماندگاری و شرایط کاری نامناسب دارد؛ مشکلاتی که صرفا با افزایش بیرویه تعداد پذیرش در رشته پزشکی عمومی قابل حل نیستند.
بسیج دانشجویی ضمن قدردانی از توجه حجتالاسلام والمسلمین خسروپناه و اعضا، خواستار فرآیند تصمیمگیری مشارکتی با وزارت بهداشت، فرهنگستان علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی، انجمنهای علمی و اساتید است. جمعبندی پایانی جامعه پزشکی ایران در آستانه یک تقابل استراتژیک قرار دارد؛ ادامه روند افزایش عددی بدون کیفیت، نه تنها اعتبار نظام آموزش را به چالش میکشد، بلکه جان مردم را به وثیقه آزمون و خطا در میآورد. کیفیت تربیت پزشک، خط قرمزی است که هیچ مصلحت آماری نباید آن را فدای اعداد کند.
شکلگیری کارگروه تخصصی در شورای عالی انقلاب فرهنگی گامی الأمل است تا مسیر سیاستگذاری از حالت انفعالی و عددمحور خارج شده و به روشنی بر مبنای شواهد میدانی و ارزیابیهای کارشناسی وزارت بهداشت قرار گیرد. انتظار میرود این کارگروه با مشارکت فعال فرهنگستان علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی و انجمنهای علمی، شاخصهای کیفی جدیدی برای پذیرش تدوین کند که ظرفیت واقعی آموزشی هر دانشگاه را معیار قرار دهد، نه تنها سقف عددی مصوب.
تجربههای بینالمللی نشان میدهد که سیستمهای پزشکی موفق، اولویت را به تراکم استاد به دانشجو، تنوع موردهای بالینی و دسترسی به تکنولوژیهای آموزشی میدهند؛ ایران نیز با سرمایهگذاری مداوم بر نیروی انسانی و ارتقای زیرساختهای بیمارستانی میتواند از این الگو پیروی کند. حفظ اعتبار مدرک پزشکی ایرانی در سطح منطقه و جهان، مستلزم رعایت این استانداردهای کیفی است که هیچکدام با افزایش محض آمار پذیرش محقق نمیشوند.
در جمعبندی نهایی، جامعه پزشکی و دانشجویان انتظار دارند تصمیمهای آتی، همخوانی کامل با شعار عدالت سلامت داشته باشد؛ یعنی هر شهروندی در هر نقطهای از کشور، با اطمینان خاطر از کفایت علمی و مهارتی پزشک معالجهاش برخوردار باشد. این هدف تنها با تداوم نقد بناء، نظارت مدنی فعال و التزام سیاسی به کیفیت، نه کمیت، قابل دستیابی است.