مشخصات هلیکوپتر AH-1Z Viper_آیندگان

در دهۀ ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، ارتش ایالات متحده برنامه ارتقای ناوگان هلیکوپترهای H-1 را با هدف نوسازی فلوت کهنه خود از هلیکوپترهای AH-1W Super Cobra آغاز کرد. در نتیجه هلیکوپترهای تهاجمی Bell AH-1Z Viper و Bell UH-1Y Venom به وجود آمدند، و Viper نخستین پرواز خود را در دسامبر ۲۰۰۰ انجام داد، در اکتبر ۲۰۰۳ وارد فاز تولید انبوه شد.

نیروهای تفنگدار دریایی آمریکا در سال ۲۰۱۰ هلیکوپتر Viper را به عنوان ابزاری آماده‌به‌جنگ معرفی کردند، اما تا سال ۲۰۲۰ به طور کامل جانشین سوپر کبرا نگردید. علی‌رغم پذیرش کند وایپرها در نیروی زمینی ارتش ایالات متحده، شرکت بل با موفقیت توانسته با هلیکوپترهای معاصر چون AH-64 Apache ساخته بوئینگ در بازارهای بین‌المللی رقابت نماید. این هلیکوپترها اکنون توسط نیروی هوایی سلطنتی بحرین و نیروی هوایی جمهوری چک پذیرفته شده‌اند و در مجموع ۱۹۵ فروند از آن‌ها تولید شده است.

🔗 بیشتر بخوانید: عکس روز ناسا: ستاره بتلژوز در سایه

خواستهای بیشتری از پاکستان دریافت شد، اما به دلیل عوامل سیاسی، این درخواست‌ها متوقف گردید و اکنون مذاکرات با اسلواکی برای خرید این هلیکوپتر تازه در جریان است. کشورهای دیگری چون استرالیا و لهستان نیز تمایل خود را برای خرید هلیکوپترهای وایپر از شرکت بل اعلام کرده‌اند.

نمای کلی هلیکوپتر تهاجمی AH-1Z Viper

هلیکوپتر AH-1Z Viper را می‌توان نسخۀ نوسازش‌یافته Bell AH-1 Super Cobra تلقی کرد. این هلیکوپتر تهاجمی با فناوری روتور نوین، سیستم‌های آویونیک و تسلیحات نظامی روز و حسگرهای الکترواپتیکی یکپارچه در بستر تسلیحات عرضه می‌شود.

🔗 بیشتر بخوانید: بازدید پوکو X6؛ زشت و قشنگ + ویدیو

این پیشرفت‌ها دقت بسیار بیشتری را از تسلیحات بصری Viper تضمین می‌کند. این هلیکوپتر دارای شش نقطه اتصال بیرونی است که می‌تواند موشک‌هایی همچون AIM-9 Sidewinder، موشک‌های ۲.۷۵ اینچی (۷۰ میلی‌متری) Hydra 70 و AGM-114 Hellfire را حمل نماید. در سال ۲۰۲۲، هلیکوپتر Viper برای حمل AGM-179 JAGM ارتقا یافت. رادار کنترل آتش AN/APG-78 Longbow می‌تواند برای دقت بیشتر بر روی نوک بال نصب گردد. در زیر دماغه، Viper یک توپ چرخان سه لوله M197 دارد. این توپ با گلوله‌های هوا-به-хوا یا هوا-به-زمین سازگار است.

بل همچنین قابلیت بقای این هواپیما را بهبود بخشیده است. هلیکوپتر وایپر مجهز به پیشرفته‌ترین سیستم‌های هشدار موشکی و محفظه‌های اقدام متقابل دفاعی همچون پرتاب منورهای فریب است. اگر بدترین اتفاق رخ دهد، Viper دارای یک ارابه فرود جاذب انرژی نوین، سیستم‌های ورود بخار سوخت و مخازن سوخت خودآب‌بند برای حفاظت از خدمه است.

🔗 بیشتر بخوانید: ناسا کاوشگر آیریس را به مدار پرتاب کرد_آیندگان

AH-1Z دارای دو خدمه با صندلی‌های جلو و عقب می‌باشد. هرچند یکی از خدمه به عنوان خلبان و دیگری به عنوان توپچی تعیین می‌شود، هر دو کنترل تقریباً یکسانی بر هلیکوپتر دارند؛ به همین دلیل این هلیکوپتر را می‌توان از هر یک از این دو صندلی هدایت کرد. هر ایستگاه خدمه دارای نمایشگرهای LCD است که به آن‌ها امکان دسترسی عملی به سیستم‌های آویونیک یکپارچه توسعه‌یافته توسط نورثروپ گرامن را می‌دهد.

این خدمه‌ها از سیستم نمایش و دیدپردازی روی کلاه ایمنی «Top Owl» که توسط Thales توسعه یافته، بهره‌مندند. این کلاه‌خود با قابلیت‌های دید روز و شب میدان دید وسیعی را فراهم می‌آورد. این نمایشگر با سیستم دید هدف (TSS) توسعه‌یافته توسط لاکهید مارتین یکپارچه شده است تا خدمه‌ها بتوانند اهداف را به بهترین وجه ممکن شناسایی نمایند.

ویژگی‌های هلیکوپتر AH-1Z Viper

وایپرهای تفنگداران دریایی ایالات متحده

همان‌طور که انتظار می‌رود، سرزمین اصلی که AH-1Z Viper را در اختیار دارد، ایالات متحده است. در اکتبر ۲۰۰۵، نیروهای تفنگدار دریایی نخستین AH-1Z خود را پس از آزمون‌های دریایی موفق پذیرفت. پس از پنج سال آزمون دیگر، آمادگی عملیاتی این هلیکوپتر تازه به طور رسمی اعلام شد.

تا اکتبر ۲۰۲۰، تفنگداران دریایی ایالات متحده آخرین سوپر کبراهای خود را از خدمت خارج کردند. این امر AH-1Z را به عنصر کلیدی نیروی عملیاتی المان رزمی هوانوردی (ACE) تبدیل کرد. این گروه بر پایه حمایت از تفنگداران دریایی در تمامی مراحل عملیات رزمی از جمله جنگ زمینی و هوایی، حمایت تهاجمی و شناسایی فعالیت متمرکز است.

AH-1Z به دلیل جایگاه منحصر به فرد خود به عنوان یک هلیکوپتر تهاجمی دریایی در میان تفنگداران دریایی ایالات متحده بسیار محبوب شده است. این هلیکوپتر برای مقاومت در برابر محیط‌های دریایی خشن و پشتیبانی از مأموریت‌ها در زمانی که هلیکوپترهای دیگر زمین‌گیر شده‌اند، ساخته شده است. چنین عملکردی برای هلیکوپترهای مستقر بر روی ناوهای هواپیمابر الزامی است.

AH-1Z جایگاه ویژه‌ای در نیروی تفنگداران دریایی ایالات متحده پیدا کرده است. با این حال، این جایگاه تا به امروز تضمین نشده است. گفت‌وگوهای مربوط به بودجه این هلیکوپتر تهاجمی جهت ایجاد فضا برای سایر توانمندی‌ها همچنان ادامه دارد. تعدادی از AH-1Zها اکنون به عنوان بخشی از تلاش‌های بازسازی در انبارهای بلندمدت قرار گرفته‌اند. با تداوم این گفت‌وگو‌ها و خواست بیش از ۵۰۰ فروند از این هلیکوپتر توسط نیروهای مسلح ایالات متحده در سال ۲۰۲۴، جایگاه Viper در نیروهای تفنگداران دریایی ایالات متحده در چند سال آینده همچنان نامشخص است.

وایپرها در بحرین

در ۲۰ فوریه ۲۰۲۱، بل اعلام داشت که برنامه فروش ۱۲ فروند هلیکوپتر AH-1Z به بحرین را تکمیل کرده است. آخرین تحویل‌ها تا سال ۲۰۲۳ انجام شد. در آوریل ۲۰۱۸ اطلاعیه‌ای از سوی آژانس همکاری امنیتی دفاعی ایالات متحده مبنی بر تایید وزارت خارجه آمریکا برای فروش این هلیکوپترها به بحرین منتشر گردید.

کل درخواست بحرین شامل ۱۲ فروند هلیکوپتر، ۲۶ موتور و طیف وسیعی از تسلیحات با هزینه ۹۱۱.۴ میلیون دلار بود. مایک دسلات، معاون و مدیر برنامه H-1 در بل، به Key Aero گفت: «به عنوان یک رهبر در منطقه، توانایی‌های دفاعی بحرین با فناوری‌های پیشرفته Viper بیشتر تقویت خواهد شد.»

هرچند کل درخواست برای بحرین اکنون تکمیل شده، بل تصمیم دارد به همکاری با این کشور ادامه دهد تا اطمینان حاصل نماید که ناوگان وایپرهای بحرین آمادگی رزمی خود را حفظ می‌کند. مهندسان این شرکت بازرسی‌های پس از تحویل و مونتاژ مجدد را انجام دادند تا هلیکوپترها با پیکربندی وعده‌داده‌شده مطابقت داشته باشند. این شرکت همچنان به کار خود برای حمایت از چرخه حیات این هلیکوپترها ادامه خواهد داد.

وایپرهای جمهوری چک

مانند بسیاری از کشورها پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جمهوری چک با هواگردهای کهنه دوران شوروی مشکل داشت. هلیکوپترهای Mil Mi-24 آنان (معروف به Hind در ناتو) برای اولین بار در دهۀ ۷۰ توسعه یافته و سال‌ها بود که منسوخ شده بودند. به همین دلیل چک در سال ۲۰۱۶ به خرید هلیکوپترهای وایپر برای جایگزینی Hindهای خود ابراز علاقه کرد و خرید ۴ فروند AH-1Z را در سال ۲۰۱۹ برای نیروی هوایی خود نهایی نمود.

اولین هلیکوپتر Viper جمهوری چک نخستین پرواز خود را در مه ۲۰۲۳ انجام داد. متخصصان دفاعی چک امیدوارند وایپرها قابلیت‌های تازه‌ای را برای نیروی هوایی چک به ارمغان بیاورند و آن را به یک نیروی رزمی مدرن قرن بیست و یکم تبدیل سازند.

در مارس ۲۰۲۲، یانا چرنوچووا، وزیر دفاع چک، از تمایل این کشور به خرید هلیکوپترهای بیشتری خبر داد. او علاقه کشورش را به نگرانی‌های دفاعی پس از جنگ روسیه با أوکراین منتسب کرد.

ایالات متحده تصمیم دارد به عنوان تشکر از حمایت‌های چک به أوکرین در طول جنگ با روسیه، ۸ فروند هلیکوپتر دست‌دوم دیگر را به طور رایگان در اختیار جمهوری چک قرار دهد. این قرارداد شامل ۲ فروند UH-1Y Venom و ۶ فروند AH-1Z Viper خواهد بود.

معاملاتی برای هلیکوپترهای وایپر که ناکام ماندند

گاهی اوقات، بل برای تبلیغ Viperهای خود در برابر هلیکوپترهای معاصر دیگر با چالش روبرو شده است. به عنوان مثال، کره جنوبی در آغاز دهۀ ۲۰۱۰ آغاز به تحقیق برای خرید هلیکوپترهای تهاجمی تازه کرد. آن‌ها AH-1Z را با آپاچی و TAI/T-129 ATAK ساخت AgustaWestland مقایسه کردند. از بدختی بل، کره جنوبی آپاچی را برگزید.

توافق با پاکستان بسیار به تکمیل نزدیک شده بود. در آوریل ۲۰۱۵، وزارت امور خارجه ایالات متحده فروش ۱۵ فروند هلیکوپتر Viper همراه با موشک Hellfire به قیمتی ۹۵۲ میلیون دلار به پاکستان را تصویب کرد. قرار بود ۹ فروند هلیکوپتر وایپر تا سپتامبر ۲۰۱۸ به پاکستان تحویل داده شوند. با این حال، این درخواست در ماه مه ۲۰۱۹ در بحبوحه تشدید تنش میان ایالات متحده و پاکستان متوقف گردید. ۹ فروند AH-1Z سفارشی پاکستان ساخته شده‌اند اما در انبار در انتظارمانند تا این تنش برطرف شود.

سفارشات آینده هلیکوپتر Viper

یکی دیگر از کشورهای اروپایی که در جستجوی نوسازی ناوگان هلیکوپترهای خود است، اسلواکی است. آن‌ها اکنون ناوگانی متشکل از ۹ فروند هلیکوپتر UH-60 Black Hawk را در اختیار دارند، اما فاقد هلیکوپترهای تهاجمی مدرن می‌باشند. از سوی دیگر ایالات متحده در جستجوی جایگزینی مدرن برای هلیکوپترهای بلک هاوک خود است. ایالات متحده گزینه‌هایی برای خرید ۱۲ فروند AH-1Z Viper یا ۱۲ فروند UH-60 Black Hawk تازه ارتقا‌یافته را در نظر گرفته است.

این تازه‌ترین فروش بالقوه Viper پس از پیشنهاد ارایه‌شده به اسلواکی در ژوئیه ۲۰۲۳ برای فروش ۱۲ فروند Viper به قیمت ۶۰۰ میلیون دلار است، افزایشی شگفت‌انگیز نسبت به پیشنهاد اولیه ۳۴۰ میلیونی که پیش‌تر ارایه شده بود. این بدان معناست که این پیشنهاد به طور خاص بالا نیست. در عوض، پیشنهاد قبلی بیش از حد پایین بود چون قرارداد با پاکستان به دلیل نگرانی‌های امنیتی از دست رفته و بل وایپرهای مازاد داشت که باید می‌فروخت.

طیف وسیعی از کشورهای دیگر نیز اکنون در حال مذاکره برای خرید این هلیکوپتر می‌باشند. استرالیا در جستجوی جایگزینی برای هلیکوپترهای Eurocopter Tiger، یکی از گران‌ترین هلیکوپترهای تهاجمی جهان، است. لهستان یک تفاهم‌نامه با بل امضا کرده است، اما درخواست‌های این کشور، پس از جنگ روسیه با اوکرین، برای انجام یک ارزیابی امنیتی به تعویق افتاده است.

در نهایت، بل مجوز دولت برای فروش ۱ میلیارد دلاری هلیکوپتر Viper و تجهیزات به نیجریه را دریافت کرد. هرگونه خریدوفروش با نیجریه تا آوریل ۲۰۲۲ به دلیل نگرانی‌های حقوق بشر مسدود شده بود. دیدن این که این معاملات چگونه پیش می‌روند و کدام کشورها می‌توانند در سال‌های آینده به هلیکوپتر AH-1Z Viper دسترسی یابند، بسیار دلپذیر خواهد بود.